ارزیابی ترکیبی ریسک تصادفات ترافیکی در واحدهای مدیریت ایمنی: مطالعه موردی رتبه‌بندی ایمنی استان‌های کشور

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 هیئت علمی/دانشگاه حکیم سبزواری
2 گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه حکیم سبزواری
10.22119/jte.2026.575917.2762
چکیده
ایمنی راه‌ها و کاهش تصادفات جاده‌ای از مهم‌ترین چالش‌های حمل‌ونقل در سطح جهانی و به‌ویژه در ایران است. بررسی دقیق ریسک تصادفات و ارزیابی وضعیت ایمنی واحدهای مدیریت ایمنی، نقش مهمی در برنامه‌ریزی سیاست‌های ایمنی و تخصیص منابع ایفا می‌کند. هدف این مطالعه، شناسایی شاخص های ریسک و توسعه شاخصی ترکیبی برای ارزیابی جامع ریسک تصادفات در واحدهای مدیریت ایمنی است. به عنوان مطالعه موردی استان‌های کشور مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، شاخص‌های ریسک در سه دسته کلی شامل ریسک عمومی، ریسک ترافیکی و ریسک راه تعریف شدند. شاخص‌ها مورد ارزیابی با توجه به داده ها مورد ارزیابی قرار گرفتند و شاخص ریسک ترکیبی1 استان (CRI) بر اساس میانگین سه دسته شاخص ها تعیین شد. انحراف معیار شاخص‌ها برای سنجش پایداری و همگنی وضعیت ریسک هر استان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص CRI میان استان‌ها تفاوت قابل توجهی دارد. استان‌هایی مانند مرکزی و کهگیلویه و بویراحمد در دسته پرخطر و استانهای خوزستان و یزد در دسته کم خطر قرار گرفتند. تحلیل انحراف معیار شاخص‌ها نشان داد که برخی استان‌ها مانند تهران و سیستان و بلوچستان دارای ناپایداری قابل توجه در شاخص‌های ریسک هستند که بر اهمیت توجه به پراکندگی داده‌ها در تحلیل و تصمیم‌گیری تأکید دارد. روند معرفی شده در این پژوهش و استفاده از شاخص ترکیبی CRI ابزار مناسبی برای رتبه‌بندی و مقایسه استان‌ها فراهم‌ می کند و می‌تواند به عنوان مبنایی برای اولویت‌بندی اقدامات پیشگیرانه و تخصیص منابع محدود در حوزه ایمنی راه و توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Composite Assessment of Traffic Accident Risk in Safety Management Units: A Case Study on the Ranking of Iran’s Provinces

نویسندگان English

Aliasghar Sadeghi 1
Babak Shahrokhi 2
1 Civil Engineering Department, Faculty of Engineering, hakim Sabzevari University
2 Civil Engineering Department, faculty of Engineering, Hakim Sabzevari University
چکیده English

Road safety and accident reduction remain among the most critical transportation challenges worldwide. A comprehensive analysis of accident risk and an evaluation of the safety performance of safety management units play a crucial role in the formulation of safety policies and the effective allocation of resources. The objective of this study is to identify relevant risk indicators and develop a composite index for the comprehensive assessment of accident risk across safety management units. Iran’s provinces were selected as the case study. In this research, risk indicators were categorized into three main groups: general risk, traffic risk, and road risk. The indicators were evaluated based on available data, and the provincial Composite Risk Index (CRI) was calculated using the mean values of the three indicator categories. The standard deviation of the indicators was analyzed to assess the stability and homogeneity of the risk conditions within each province. The results indicate significant variation in CRI values across provinces. Provinces such as Markazi was classified as high-risk, whereas Khuzestan was categorized as low-risk. Furthermore, the analysis of standard deviation revealed considerable variability in certain provinces, including Tehran and Sistan-Baluchestan, highlighting the importance of accounting for data dispersion in risk analysis and decision-making processes. The methodological framework proposed in this study, along with the application of the CRI composite index, provides a robust tool for ranking and comparing management units. It can serve as a foundation for prioritizing preventive interventions and optimizing the allocation of limited resources in the pursuit of improved road safety.

کلیدواژه‌ها English

Composite risk assessment
Traffic accidents
Safety ranking
Safety management

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 26 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 27 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 28 اردیبهشت 1405