تحلیل اثر بهینه سازی تخصیص واگن‌ها بر کاهش هزینه حمل‌و نقل در شبکه متروی تهران

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

چکیده

یک سیستم حمل­و­نقل ریلی درون­شهری سیستمی است که در آن یک رام قطار در ایستگاه­های مشخص و در مسیری بین مبدا و مقصد مشخص تردد می­کند. دراینمطالعه،اقدامبهطراحی مدلیجهتبهینهسازیسیستمحمل­و­نقل ریلی درون­شهری شدهاست.بهینه­سازیروشیاستکهبوسیلهآنبهترینجوابممکنبراییکمسئلهباتوجهبههدفتعیینشدهوقیدهایموجود،که همهباتوابعوروابطریاضیمشخصشده­اند،تعیینمی­شود. مسئلهبهینهداراییکتابعهدفواحتمالاًچندینقیداستکه مجموعاًخصوصیاتسیستمموردنظررادربرمی­گیرند. در این پژوهش یکمدلریاضی خطی عدد صحیحبهمنظور بهینه نمودن تعداد واگن­های تخصیص یافتهبه چهار خط مترو در شهر تهران که با استفاده از نرم افزار winQSB حل شده، پیشنهاد شده است. هدف این مقاله کاهش هزینه­های تعمیرات و برق مصرفی واگن­ها در شبکه­ی مترو، ارائه یک مدل برنامه­ریزی شده در جهت تشویق افراد به استفاده از این نوع سیستم حمل­و­نقل و در راستای آن کاهش ترافیک و آلودگی هوا در کلان شهر تهران است. برای ارزیابی مدل پیشنهادی ابتدا وضع موجود با نتایج مدل پیشنهادی مقایسه شده است. نتایج نشان داده­اند مدل پیشنهادی به طور متوسط باعث کاهش 33 درصدی هزینه­های وارد شده در مدل (هزینه برق مصرفی و هزینه تعمیرات واگن­ها) در یک ماه می­شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- اسدی، ر.، ملکی­نژاد، ح. و فتاحی، الف (1393) "بهینه­سازی کاربری اراضی بر اساس منابع آب مصرفی با استفاده ار برنامه­ریزی خطی (مطالعه موردی: شهرستان یزد)"، فصلنامه مدیریت آب در مناطق خشک، جلد یک، شماره دو، ص. 11-26.

- اسدی، ش. و موحدی کلیبر، ر. (1396) "نقش استراتژیک توسعه پایدار و رفتار فردی بر ساختار حمل­ونقل"، فصلنامهعلمیتخصصیمعماریسبز، سال سوم، شماره نه، ص. 111-134.

- پریزادی، ط.، مرصوصی، ن.، شعاع برآبادی، ع.، حسینی امینی، ح.  و شهریاری، م. (1390) "تحلیل میزان گرایش اقشار مختلف اجتماع به استفاده از سیستم حمل­ونقل عمومی پس از اجرای طرح هدفمندی یارانه­ها"، مدیریت شهری، شماره 28، ص. 111-122.

- حیدری اناری، ع. و شجاعی، الف. (1396) "رﺗﺒﻪ­ﺑﻨﺪی ﻣﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ ﻣﺴﺎﻓﺮی درون­ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻛﻤﻚ روش ﺗﺎﭘﺴﻴﺲ"، ﭘﮋوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، ﺷﻤﺎره 52، ص. 159-167.

- داداشی، ع. شیخ الاسلامی، ع. و بابایی تیرکلایی، ع. (1394) "برنامه­ریزی تخصیص اسکله در پایانه کانتینری بندر شهید رجایی"، نشریه صنعت حمل و نقل دریایی، سال دوم، شماره 1، ص. 41-47.

- رحمتی نژاد، م. و خورشیدوند، س (1392) "افزایش قابلیت سیستم حمل و نقل ریلی شهری"، پانزدهمین همایش بین المللی حمل و نقل ریلی، مهر ماه 1392، ص. 1-11.

- سجادی­نژاد، الف و حسن­ناینی، ع. (1395) "طراحی سامانه­های عملیاتی در سیستم اتوبوسرانی به منظور ساماندهی حمل­ونقل مسافر درون­شهری"، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال سی و یکم، شماره چهارم، ص. 60-73.

- طراوتی، الهه (1390) " تحلیل اثر بهینه سازی شبکه توزیع کالا بر کاهش هزینه حمل و نقل (مطالعه موردی شرکت توزیع و پخش به‌پخش)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، شهر تهران.

- کاکاوند، الف. و جباری، س. (1391)  "ارزیابی پایداری سیستم­های حمل­ونقل عمومی درون­شهری"، یازدهمین کنفرانس مهندسی حمل­ونقل و ترافیک ایران، ص. 1-12.

- مختاری مطلق، پ. و شریفان، ح. (1392) "تعیین الگوی کشت بهینه محصولات زراعی با نرم افزار Lingo (مطالعه موردی: منطقه حنا-سمیرم)"، اولین همایش ملی چالش های منابع آب و کشاورزی، اصفهان، انجمن ملی آبیاری و زهکشی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان بهمن ماه سال 1392، ص. 1-7.

- شرکت حمل و نقل ریلی رجا (1394) "آشنایی با تعاریف و اصطلاحات راه­آهن"، سالنامه آماری شرکت حمل­ونقل ریلی رجا.

  - شرکت بهره­برداری راه­آهن شهری تهران و حومه (1395) "مترو تهران از نگاه آمار و ارقام"، سایت شرکت بهره­برداری راه­آهن شهری تهران و حومه: (metro.tehran.ir )

-ﻣﻌﺎوﻧﺖ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﻞ­ونقل و ﺗﺮاﻓﯿﮏ ﺷﻬﺮداری ﺗﻬﺮان، (1393). گزیده آمار و اطلاعات حمل­ونقل شهری تهران. سایت ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﻞ­ونقل و ﺗﺮاﻓﯿﮏ ﺷﻬﺮداری ﺗﻬﺮان

-: (www.trafficcontrol.tehran.ir)

- نعیمی، الف.، شورورزی، ح. و طالعی، م. (1394) "بهینه سازی سیستم حمل و نقل ادارات با خوشه بندی به روش k میانگین و ترکیب الگوریتم saving و جستجوی ممنوع"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل ، سال هفتم ، شماره چهارم ، تابستان 1395، ص. 665-678.

- نورالهی، ح. و برکپور، ن. (1392) "ارزیابی آثار احداث سیستم ریلی درون- شهری بر کیفیت محیط شهری؛ مطالعه موردی: خط یک قطارشهری مشهد"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال پنجم، شماره سوم، ص. 393-412.

- نیکوکار، الف.، ناطق، ت. و غریبی، ج. (1395) "بهینه­سازی مصرف انرژی در حمل­ونقل ریلی شهری (مطالعه موردی: مترو تهران)"، فصلنامه علمی- پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، شماره هجدهم، ص. 57-75.

- هاله، ح. بخشی، ح. و حسینی، ر. (1391) "تخصیص بهینه لوکوموتیوها به قطارهای برنامه ریزی شده در راه­آهن جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال سوم، شماره اول، ص. 17- 27.

- یحیی­آبادی، الف. و اکبران، ف. (1394) "ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺯﯾﺮﺳﺎﺧﺖ­ﻫﺎﯼ ﺻﻨﻌﺖ ﺣﻤﻞ­ﻭﻧﻘﻞ ﺑﺮ ﺭﺷﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ 1353-1390"، ﮐﻨﻔﺮﺍﻧﺲ ﺑﯿﻦ­ﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﺩﺳﺖ­ﺁﻭﺭﺩﻫﺎﯼ ﻧﻮﯾﻦ ﭘﮋﻭﻫﺸﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺣﺴﺎﺑﺪﺍﺭﯼ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ، تهران، موسسه آموزش عالی نیکان، ص. 1-15.

- یقینی، م.، علی محمدیان، ع.  و کریمی، م. (1392) "بهینه سازی برنامه ریزی خطوط مسافری در راه آهن"، نشریه بین المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید، زمستان، جلد 24، شماره 4، ص. 492-501.

- یقینی، م.، غفرانی، ف.، اسمی زاده، م. و میرباقری، الف. (1392) "تخصیص لکوموتیو و زمانبندی قطارهای باری در راه­آهن ایران­"، مهندسی حمل و نقل، پاییز، شماره 1، ص. 95-116.

- Ahuja, R. K., Liu, J., Orlin, J. B., Sharma, D., and Shughart, L. A. (2005) “Solving real-life locomotive - scheduling problems. Transportation Science”, vol. 39, No. 4, pp. 503-517.

- Cacchiani, V., Caprara, A. and Toth, P. (2012) “A fast heuristic algorithm for the train unit assignment problem. In OASIcs-OpenAccess Series in Informatics”, Schloss Dagstuhl-Leibniz-Zentrum fuer Informatik, Vol. 25, pp. 1-9.

- Kuo, C. C. and Nicholls, G. M. (2007) “A mathematical modeling approach to improving locomotive utilization at afreight railroad “, Omega, Vol. 35, No. 5, pp. 472-485.

- Sun, H., Wang, Y. and Li, Q. (2016) “The impact of subway lines on residential property values in Tianjin: An empirical study based on hedonic pricing model”, Discrete Dynamics in Nature and Society, vol. 2016, pp. 1-10.