مدل‌سازی شدت خطرپذیری عابران‌پیاده بر اساس رتبه‌بندی شاخص ترکیبی: زمان تا تصادف و سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده (نمونه موردی: شهر قزوین)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

3 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

چکیده

هنگامی که یک عابرپیاده قصد عبور از خیابان را دارد، تعامل او با وسایل‌نقلیه موتوری اجتناب‌ناپذیر است. عابرین‌پیاده ممکن است با قضاوت نادرست درمورد زمان تا تصادف انتخاب شده و سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده در معرض حوادث قرار بگیرند. از این رو هدف در این پژوهش شناسایی پارامترهای مؤثر بر شدت ریسک عابرین‌پیاده بر اساس رتبه‌بندی شاخص ترکیبی زمان‌ تا ‌تصادف انتخاب شده و سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده در خط هنگام عبور از گذرگاه‌های عرضی در معابر شهری است. بدین منظور، زمان تا تصادف و سرعت وسیله‌نقلیه انتخاب شده برای 800 عابرپیاده با استفاده از روش فیلم‌برداری در هر خط عبور در شهر قزوین برداشت شد و ترکیب بحرانی این دو پارامتر به عنوان شاخص خطر در نظر گرفته شد. پس از رتبه‌بندی شدت خطر عابرین‌پیاده از مدل لوجیترتبه‌ای برای مدل‌سازی استفاده شد. جمع‌بندی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که متوسط زمان تا تصادف انتخاب شده توسط عابران‌پیاده مرد (9/5 ثانیه) کمتر از عابران‌پیاده زن (6/6 ثانیه) است اما متوسط سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده انتخاب شده توسط آنها (25 کیلومتر بر ساعت) برای هر دو جنسیت یکسان است. همچنین سرعت وسایل‌نقلیه نزدیک­شونده به عنوان مهم‌ترین معیار در اولویت­بندی شدت ریسک عابرین شناسایی شد. بیش از 70 درصد از عابرین در زمان نزدیک شدن وسایل‌نقلیه با سرعت 40 کیلومتر بر ساعت، اقدام به عبور پرخطر کردند. پارامترهایی مانند جنسیت، همراه داشتن، سرعت عابرپیاده، استفاده از تلفن همراه یا موسیقی، سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده و زمان تا تصادف بر خطر‌پذیری عابرین‌پیاده نقش به سزایی دارد. تجزیه و تحلیل الاستیسیته نشان داد که متغیر سرعت وسیله‌نقلیه نزدیک‌شونده در خط تاثیرگذارترین متغیر در خطرپذیری عابرین‌پیاده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- برنامه 5 ساله ایمنی ایران، انتشارات وزارت راه و شهرسازی کشور، جلد اول، 1392.
- کرمانشاه، م و ممدوحی، ا لف. (1377) " نقش ارتباطات در رفتار سفر شهری" ، مجموعه مقالات پژوهشی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران.
-  De Dios OrtÃozar, J. and Willumsen, L.G. (2011) "Modelling transport", John Wiley & Sons
-  Greene, W.H (2002) "Econometric analysis", 5th edition, New York University.
-  Guo, H., Zhao, F., Wang, W., Zhou, Y., Zhang, Y. and Wets, G. (2014) "Modeling the perceptions and preferences of pedestrians on crossing facilities", Discrete Dynamics In Nature And Society, No.2014
-  Hamed, M.M. (2001) "Analysis of pedestrians’ behavior at pedestrian crossings", Safety Science, Vol. Vol. 38, No. 1, pp.63-82.
-  Hensher DA, Rose JM, Greene WH (2005) "Applied choice analysis: a primer", Cambridge University Press
-  Kanafani A (1983) "Transportation demand analysis", McGraw-Hill. Inc.,
-   Koh, P. P. and Wong, Y. D. (2014) "Gap acceptance of violators at signalized pedestrian crossings", Accident Analysis & Prevention, Vol.62, No.2014,  pp.178-185.
-  Koh, P. P., Wong, Y. D. and Chandrasekar, P. (2014) "Safety evaluation of pedestrian behavior and violations at signalized pedestrian crossings", Safety science, Vol.70, No.2014,  pp.143-152.
-  Kröyer, H. R. (2015) "The relation between speed environment, age and injury outcome for bicyclists struck by a motorized vehicle–a comparison with pedestrians", Accident Analysis & Prevention, Vol.76, No.2015, pp.57-63.
-  Li, P., Bian, Y., Rong, J., Zhao, L. and Shu, S. (2013) "Pedestrian crossing behavior at un-signalized mid-block crosswalks around the primary school", Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol.96, No.2013, pp.442-450.
-  Liu, Y. C. and Tung, Y. C. (2014) "Risk analysis of pedestrians’ road-crossing decisions: Effects of age, time gap, time of day, and vehicle speed", Safety Science, Vol.63, No.2014, pp.77-82.
-  McKelvey, R. D. and Zavoina, W. (1975) "A statistical model for the analysis of ordinal level dependent variables", Journal of mathematical sociology, Vol.4, No. 1,   pp.103-120.
-  Onelcin, P. and Alver, Y. (2015) "Illegal crossing behavior of pedestrians at signalized intersections: factors affecting the gap acceptance", Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behavior, Vol.31, No.2015 May 31, pp.124-132.
-  Pawar, D. S. and Patil, G. R. (2015) "Pedestrian temporal and spatial gap acceptance at mid-block street crossing in developing world", Journal of safety research, Vol.52, No.2015 Feb 28, pp.39-46.
-  Rosenbloom, T., Mandel, R., Rosner, Y. and Eldror, E. (2015) "Hazard perception test for pedestrians", Accident Analysis & Prevention, Vol.79, pp.160-169.
-  Serag, M. S. (2014) "Modelling pedestrian road crossing at uncontrolled mid-block locations in developing countries", International Journal of Civil and Structural Engineering, Vol. 4(3), No.2014 Jan 1, pp.274.
-  Tiwari, G., Bangdiwala, S., Saraswat, A. and Gaurav, S. (2007) "Survival analysis: Pedestrian risk exposure at signalized intersections", Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behavior, Vol. 10(2), No.2007 Mar 31, pp.77-89.
-  Wang, T., Wu, J., Zheng, P. and McDonald, M. )2010( "Study of pedestrians' gap acceptance behavior when they jaywalk outside crossing facilities", In Intelligent Transportation Systems (ITSC), 2010 13th International IEEE Conference on 2010 Sep 19 (pp. 1295-1300). IEEE.
-  Xiong, H., Xiong, L., Deng, X. and Wang, W. (2014) "Evaluation of the impact of pedestrian countdown signals on crossing behavior", Advances in Mechanical Engineering. Vol.17, No.2014 Feb, 6:518295.