طراحی مدل صلاحیت‌سنجی رانندگان اتوبوس‌های درون‌شهری به روش کمّی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
علیرضا شکیبا 1
علی نحوی 2
طیبه فردوسی 3
فریده حق شناس کاشانی 4
1 گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه طراحی کاربردی، آزمایشگاه واقعیت مجازی، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
3 گروه روش ها و برنامه ریزی درسی و آموزشی‌، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22119/jte.2021.300832.2552
چکیده
صلاحیت­سنجی و ارزیابی توانمندی­­­های شغلی رانندگان سبب افزایش بهره­وری و کاهش نرخ وقوع حوادث رانندگان اتوبوس درون­شهری خواهد شد.ازجمله مزایای مهم صلاحیت­­سنجی قبل ازاستخدام می­توان به افزایش میزان تطابق و سازگاری شغل با شاغل رانندگان اتوبوس درون­شهری اشاره کرد. هدف مقاله حاضر طراحی مدل صلاحیت‏سنجی رانندگان اتوبوس درون‌شهری تهران است. روش تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی - پیمایشی است. حجم جامعه آماری شامل 2000 نفر راننده بخش خصوصی فعال در اتوبوس‌رانی تهران است. روش نمونه‌گیری در بخش کمّی با توجه به ویژگی همگن بودن جامعه آماری رانندگان، تصادفی ساده است. تعداد رانندگان که پرسشنامه مربوطه در بین آن‌ها توزیع شده است، از طریق نمونه‌گیری احتمال وند با استفاده از فرمول کوکران 321 نفر است. نتایج در قالب بارهای عاملی تأییدی برای مؤلفه‌ها بین 702/0 و 990/0 و برای ابعاد صلاحیت­سنجی بین 841/0 و 980/0 به دست آمد. با انجام تحقیق حاضر هر هفت بُعد به­دست­آمده از رویکرد کیفی داده­بنیاد که قبلاً از طریق مصاحبه­های عمیق و نیمه­ساختاریافته با خبرگان به‌دست‌آمده بود نیز تأیید شد. این ابعاد شامل صلاحیت عمومی، سلامت جسمی، سلامت روان­شناختی، دانش رانندگی، مهارت رانندگی، مهارت ارتباطی و توانایی شناختی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Design of a Qualification Model for Urban Bus Drivers Using a Quantitative Approach

نویسندگان English

Alireza Shakiba 1
Ali Nahvi 2
Tayebeh Ferdousi 3
faride haghshenaskashani 4
1 Islamic Azad University
2 Khajenasiraldin toosi
3 Institute of Psychology, Tehran university
4 Islamic Azad University Tehran Branch-tehran-iran
چکیده English

Qualification and assessment of job competencies of drivers increase productivity and reduce the rate of bus accidents. Among the important benefits of pre-employment qualification is the increased level of job compatibility of urban bus drivers. This paper aims to design a competency model for urban bus drivers in Tehran. The research method is quantitative and applied in terms of purpose. The statistical population includes 2000 private-sector drivers of urban buses in Tehran. The quantitative sampling method is simple random due to the homogeneity of the statistical population. The relevant questionnaire was distributed through probability sampling based on Cochran’s equation among 321 drivers. The results were obtained by analyzing data through confirmatory factor analysis using the factor loading rotated matrix. The weight factors for the the codes were calculated between 0.702 and 0.990 and for the categories between 0.841 and 0.980. The results confirmed all the seven dimensions, which had been obtained previously from the qualitative grounded theory through in-depth and semi-structured interviews with experts. These dimensions include general competencies, physical health, psychological health, driving knowledge, driving skills, communication skills, and cognitive ability.

کلیدواژه‌ها English

Driver qualification
urban bus
driver's health
  • Arnawa, N.M.S. and Putranto, L.S. (2019), “The influence of driver training on self-regulated and safe driving behavior, case study: bus driver in Indonesia,” IOP Conf. Sci. Eng., Jakarta, Indonesia, 22–23 November 2019.

 

  • Burchert, J. and Petermann, N., 2011. , Methods and assessment in training for professional drivers, Institute Technology and Education, Deliverable 10, Institut Technik Und Bildung, Bremen University, Germany.

 

  • Denis, D. J. (2019). “SPSS data analysis for univariate, bivariate, and multivariate statistics,” New York: John Wiley & Sons, p. 182.

 

  • Han, W. and Zhao, J. (2020), “Driver behaviour and traffic accident involvement among professional urban bus drivers in China,” Transportation Research Part F, Vol. 74, pp. 184-197.

 

  • Khoshakhlagh, A.H., Yazdanirad, S., Laal, F., and Sarsangi, (2019), “The relationship between illnesses and medical drug consumption with the occurrence of traffic accidents among truck and bus drivers in Tehran, Iran,” Chinese Journal of Traumatology, Vol. 22, pp. 142-147.

 

  • Mokarami, H. Alizadeh, S.S., Rahimi Pordanjani, T., and Varmazyar, S. (2019), “The relationship between organizational safety culture and unsafe behaviors, and accidents among public transport bus drivers using structural equation modeling,” Transportation Research Part F, Vol. 65, pp. 46–55.

 

  • Taherdoost, H. (2016), “Validity and reliability of the research instrument; How to آزمودن the validation of a questionnaire/survey in a research,” International Journal of دانشگاهی Research in Management, 5(3), 28-36.

 

  • Taherdoost, H., Sahibuddin, S., and Jalaliyoon, N. (2014), “Exploratory factor analysis; Concepts and theory,” Applied and Pure Mathematics, 27 (3), pp. 375-382.

 

  • Wang, X., Zuo,Y., Jiang, H., and Yang, L. (2018), “Relationship between the incidence of road traffic accidents, psychological characteristics, and genotype in bus drivers in a Chinese population,” Med. Sci. Monit., Vol. 24, pp. 5566-5572.

 

  • Wen, H., Li, Q., and Liu, L.C. (2016), “Relationship between bus driver characteristics and traffic violations,” Int. J. Services and Standards, 11(1), pp. 43-59.

 

  • Zhang, Z., Ma, T., Ji, N., Hu, Z., and Zhu, W. (2019), “An assessment of the relationship between driving skills and driving behaviors among Chinese bus drivers,” Advances in Mechanical Engineering, 11(1), 1-10.

 

  • اسدامرجی، م. و یاراحمدی، ع. (1399). "مدل معادلات ساختاری ارزیابی ادراک خطر رانندگان در شبیه­ساز رانندگی با استفاده از ویژگی­های روانی راننده"، فصلنامه علمی راهور، 9(34)، ص. 32-9.

 

  • اسماعیلی، ا.، احمدیان، م.، احمدی، ل. و جلیلی پور، ن. (1395). "بررسی نگرش رانندگان وسایل نقلیه و عابر پیاده در مورد رفع استتار موانع درگیر در سوانح و تأثیر آن در بروز حوادث ترافیکی شهر اصفهان"، هشتمین اجلاس آسیایی جامعه ایمن و اولین اجلاس منطقه‌ای جامعه ایمن، مشهد.

 

  • پورکریمی، ج.، قارلقی، س.، هماینی دمیرچی، ا. و کرمی، م. (1396). "اثر میانجی تعهد حرفه­ای در رابطه بین صلاحیت حرفه­ای و عملکرد شغلی (موردمطالعه: کارشناسان آموزش دانشگاه تهران)"، مدیریت فرهنگ‌سازمانی، ص. 833-856.

 

  • داودی، م؛ و کرمی­فر، ک. (1392). "دستورالعمل نحوه انجام معاینات پزشکی و صدور صلاحیت پزشکی در رانندگان صنعت نفت"، تهران: سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت، WI-07-00-OM، ص. 19-1.

 

  • شکیبا، ع.، نحوی، ع.، فردوسی، ط.، حق­شناس کاشانی، ف. (۱۴۰۰). "طراحی مدل صلاحیت­سنجی رانندگان اتوبوس درون­شهری تهران"، فصلنامه علمی راهور، دوره ۱۴۰۰، شماره ۳۶، ص. ۲۰-۱
فصلنامه مهندسی حمل و نقل
دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 51
زمستان 1400
صفحه 1365-1381

  • تاریخ دریافت 04 شهریور 1400
  • تاریخ بازنگری 02 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 03 آذر 1400