توسعه یک سامانه اطلاع ‏رسانی و ارزیابی عملکرد اتوبوسرانی شهری با بکارگیری داده ‏های مکانی مردم ‏گستر (VGI)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی نقشه برداری و عضو قطب علمی‏فنآوری اطلاعات مکانی، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی نقشه برداری و عضو قطب علمی‏ فنآوری اطلاعات مکان، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

چکیده

برنامه‏‏ریزی و بهبود عملکرد سیستم اتوبوسرانی شهری در گرو توانایی اندازه‏گیری مناسب و بموقع عملکرد مکانی و زمانی آن است. از آنجا که مخاطب سیستم اتوبوسرانی شهری مردم جامعه هستند، توجه به نیازهای مورد درخواست آنها موجب ترغیب شهروندان به استفاده از خدمات اتوبوسرانی می‏شود. به علاوه بنابر تحقیقات گذشته آنها از مهم‏ترین ارزیاب کننده‏های سیستم اتوبوسرانی هستند و به عنوان منبع با ارزشی بشمار می‏روند. اما از چالشهای اصلی مشارکت مردم در ارزیابی عملکرد، نبود بستری یکپارچه و به دنبال آن ناتوانی در جمع‏آوری داده‏های مناسب و بموقع است. در این میان، پیشرفت فنآوریهایی مانند وب 2، شبکه‏های اجتماعی، فنآوری‏های مکان-آگاه1 از جمله سیستم تعیین موقعیت جهانی2، ردیابی تلفن‌های همراه و سیستم تعیین موقعیت بیسیم، شیوه‏های نوینی از نحوه مشارکت مکانی مردم را فراهم کرده است. اطلاعات مکانی مردم‏گستر می‏تواند به راحتی و به سرعت در محیطی پویا، تعاملی، چندرسانه و توزیع‏یافته، توسط کاربران، با سطوح دانش متفاوت تولید و به اشتراک گذاشته شوند. در این مقاله سامانه ای با بهره‏گیری از فنآوریهای وب 2، سیستم اطلاعات مکانی مردم‏گستر و برچسب‏گذاری مکانی و بر مبنای معماری سه لایه به عنوان بستری جهت تسهیل مشارکت مردم توسعه داده‏شده است. سامانه مورد نظر علاوه بر اینکه برای شهروندان، اطلاعات به روز و مفیدی در مورد موقعیت خطوط، ایستگاه‏ها، برنامه‏ زمان‏بندی و غیره را فراهم می‏کند، قابلیت اخذ انواع داده‏های ورودی (کمی، کیفی، مکانی، چندرسانه ای) توسط افراد ذینفع (مسافران کنونی و بالقوه، متخصصین و کارکنان) را در هر مکان و زمانی، با صرف هزینه و زمان کم دارد. سپس با بکارگیری روش تاپسیس خطوط اتوبوسرانی رتبه‏بندی می‏شوند و خروجی با استفاده از تکنیک‏های بصری‏سازی مکانی و Google Map API نمایش داده می‏شود. در این مقاله 5 خط منطقه 4 شهرداری تهران مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از ارزیابی عملکرد نشان می‏دهد خط شهرک پارس-میدان رسالت بالاترین رتبه عملکردی را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a System for Measuring Transportation Performance and Information Distribution of Urban Bus using Volunteer Geographic Information (VGI)

نویسندگان [English]

  • Faride Teymourian 1
  • Ali Asghar Alesheikh 2
  • Abas Alimohammadi Sarab 2
  • Abolghasem Sadeghi Niaraki 3
چکیده [English]

Planning and operation improvement of urban bus systems are closely tied to the ability to measure the spatial and temporal performance of it. Since the subject of urban bus system is public, paying attention to their needs and expectation plays a vital role in its performance success, also encourage them to use bus service. The main challenge of public participation in measuring performance of public transportation is the lack of an integrated infrastructure and subsequent inability to collect adequate and timely data. Recent promotions in Web2.0, social networks and location-aware technologies such as the global positioning system, mobile-phone tracking, and Wi-Fi positioning system create new forms of the geo-collaboration for public. Volunteer geographic information (VGI) can be easily and quickly produced and shared in a dynamic, interactive, multimedia and distributed environment by users of different knowledge levels. Noting that urban bus system is considered as one of the most frequent modes of public transportation, in this paper a system is developed by using the advantages of Web2.0 technology, volunteer geographic information and geo-tagging based on three-tire architecture to facilitate public participation in bus performance measurement. The system provides useful and updated information about bus lines, positions of stations and time-table schedules. Moreover, such a system is capable to collect different data types including quantitative, qualitative, spatial, and multi-media by stakeholders (current and potential passengers, professionals and employees) in any space and time consuming less time and cost. Then, by utilizing TOPSIS method, the performance of each line is calculated. The final result is presented using geo-visualization technique and Google­map­API. In this paper five bus lines in Tehran Municipality Region 4, are examined. Results of performance evaluation showed that Shahrak – e -Pars– Resalat­ Square has the highest performance rate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban bus systems
  • web2.0
  • Volunteer geographic information (VGI)
  • GooglemapAPI