مکانیابی دوربینهای ورودی محدوده زوج و فرد با رویکرد پوشش بیشینه تخلفات

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، و پژوهشگر، پژوهشگاه حمل ‏ونقل طراحان پارسه، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، و پژوهشگر، پژوهشگاه حمل‏ونقل طراحان پارسه، تهران ایران

3 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت‌مدرس، و رئیس پژوهشگاه حمل‏ ونقل طراحان پارسه، تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، وپژوهشگر، پژوهشگاه حمل ‏ونقل طراحان پارسه، تهران، ایران

چکیده

ایجاد محدودیت‌ تردد وسایل‌نقلیه شخصی در مناطق پرتراکم شهری به عنوان یکی از راهکارهای مدیریت تقاضای ترافیک و یکی از روش‌های مرسوم کاهش آلودگی به شمار می‏رود. اگرچه اجرای طرح ممنوعیت تردد براساس شماره پلاک (طرح زوج یا فرد) در شهر تهران، در راستای اعمال مدیریت تقاضای ترافیک بوده و توسط نیروهای انسانی در محل معابر ورودی محدوده صورت می‏گیرد، اما مشکلاتی از قبیل انعطاف‏پذیری کم نیروهای انسانی و تعداد قابل توجه تخلفات به دلیل خطای انسانی، لزوم استفاده از دوربین جهت کنترل مکانیزه معابر ورودی محدوده را بیش از پیش می‏نماید. در این پژوهش، نویسندگان سعی کرده‏اند با هدف بیشینه کردن پوشش تخلفات، اقدام به مکانیابی این نوع دوربین‌ها جهت کنترل مکانیزه محدوده نمایند. مدل ارائه شده در این پژوهش از نوع صفر و یک بوده و محدودیت‌های مختلفی از جمله محدودیت بودجه، تعداد نیروی انسانی و تعداد حداقل معابر در هر رده عملکردی در نظر گرفته شده است. پس از حل این مدل با استفاده از الگوریتم شاخه و کران،  از آنجا که تعداد معابر تحت پوشش کنترل مکانیزه متناسب با هزینه تخصیص داده شده است، تحلیل حساسیتی نیز بر روی هزینه و میزان پوشش تخلفات ارائه شده است. نتایج حاصل از تحلیل حساسیت هزینه‌ها نشانگر افزایش چشمگیر تخلفات پوشش داده شده تا هزینه تقریبی حدود 55/6 هزار میلیارد ریال و کاهش روند پوشش تخلفات پس از این محدوده است. این تحلیل و میزان پوشش تخلفات به ازای هزینه‌های مختلف‌ تخصیص داده شده می‏تواند گامی‏موثر در جهت تسهیل تصمیم‌گیری مدیران به منظور تخصیص بودجه برای اجرای این طرح باشد.

کلیدواژه‌ها


- آل‌نوری، ه.، میربها، ب و ادیب‌فر، ع. (1391)“ بررسی فنی اقتصادی محدوده زوج و فرد شهر تهران"، یازدهمین کنفرانس حمل‏ونقل و ترافیک، تهران.

- امینی، ب و مجردی، م. (1385) “بررسی وارزیابی طرح تردد نوبتی شهرتهران”، هفتمین کنفرانس حمل‏ونقل و ترافیک، تهران.

- پژوهشکده حمل و نقل طراحان پارسه (1391) "تاثیر مکانیزاسیون بر کنترل وسعت محدوده طرح زوج و فرد شهر تهران"، گزارش فنی، شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، تهران.

- پژوهشکده حمل‏ونقل طراحان پارسه (1391) "مطالعات توجیهی مکانیزاسیون محدوده طرح زوج و فرد شهر تهران"، گزارش فنی، شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، تهران

- سازمان ملی استاندارد (1390) " استاندارد طبقه‌بندی معابر شهری"،  کرج، سازمان ملی استاندارد

- شهامت، ج.، زیاری، ح. و احمدی‏نژاد، م. (1384)” مدیریت تقاضا در حمل و نقل شهری"، دوازدهمین کنفرانس مهندسی عمران، تهران.

- فاضلی‏فر، ع.، منبتی، ا. و سیدحسینی، س.م. (1391) "مدل مکانیابی نصب دوربینهای کنترل سرعت در راههای برون شهری"، یازدهمین کنفرانس حمل و نقل و ترافیک، تهران.

- فدایی نایینی، م.، قطعی، م. و تشکری هاشمی، س. م.(1391) "ارائه دو مدل جدید برای مساله مکانیابی شمارنده های ترافیکی به منظور بیشینه سازی پوشش مسیرها: مطالعه موردی بزرگراه‌های تهران"، یازدهمین کنفرانس حمل و نقل و ترافیک، تهران.

- مرکز آمار ایران(1392) "آمارهای برگرفته از مرکز آمار ایران"، website: http://www.amar.org.ir.

- مهرگان، محمدرضا (1389) "پژوهش عملیاتی، برنامه‏‏ریزی خطی و کاربردهای آن"، نشر کتاب دانشگاهی، ویراست چهارم.

- Baltes, M. R. , Barrios, J. C. , Cain, A. , Darido, G. and Rodriguez, P. (2006) “Applicability of Bogota’s TransMilenio BRT (Bus Rapid Transit) System to the United States” , Technical Report, Center for Urban Transportation Research,  Federal Transit Administration, Washington, DC.

- Charles, R. R. (2013) “Congestion pricing for Latin America: Prospects and constraints”, Research in Transportation Economics, Vol. 40, Issue 1, April, pp. 56–65.

- Davis, L.W. (2006) “The effect of driving restrictions on air quality in Mexico City”, Journal of Political Economy, vol. 116, No. 1, pp. 38-79.

- Eskeland, G. and Feyzioglu, T. (1997) “Rationing can backfire: The day without a car in Mexico City”, The World Bank Economic Review, Vol.11, pp. 383-408.

- Jacobi, P., Segura, D. B. and Kjellén , M. (1999),”Governmental responses to air pollution: summary of a study of the implementation of Rodízio in SãoPaulo” Environment and Urbanization, Vol. 11, No. 1, April, pp.79-88.

- Kim, H., Chang, S. and Chung, H. (2003) “Selection of the optimal traffic counting locations for estimating origin-destination trip matrix”, Journal Of The Eastern Asia Society For Transportation Studies, Vol.5. p. 1353- 1365

- Mahendra, A. (2008) “Vehicle restrictions in four Latin American cities: Is congestion pricing possible?”, Transport Reviews: A Transnational Transdisciplinary Journal, Volume 28 (1), pp. 105-133.

- Saffarzadeh, M., Alenoori, H. and Mirbaha, B. (2013)” Technical and economical evaluation of using ITS technologies for enforcment of plate number rationing in Tehran” ,WCTR, Rio de Janeiro, Brazil.

- Salari, A., Faturechi, R. Seyedabrishami, S. and Yargholi, E. (2010) “A new traffic counting program for intercity roads based on integer”, 17th ITS World Congress, Busan.

- Sun, D., Chang, Y. Zhang, L. and Peng, Z. (2011) ”An ant colony optimization model for traffic counting location problem”, 90th Annual Meeting of The Transportation Research Board.
- Yang, C., Chen, A. and Chootinan, P. (2003) “Traffic counting location planning using genetic algorithms”, Journal of The Eastern Asia Society For Transportation Studies, Vol.5. pp.898-913.