اثر سنجی مشخصات ظاهری عابران پیاده بر احتمال وقوع تصادف در راه‌های جداشده برون‌شهری

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

چکیده

ایمنی تردد مهم‌ترین معیار در طراحی مهندسی راه‌های برون‌شهری است. آمار تصادفات جاده‌ای در سال‌های اخیر نشان از قابل‌توجه بودن تصادفات عابران پیاده دارد. از دیدگاه ایمنی، رانندگان باید به میزان کافی فرصت برای درک خطراتی نظیر عابران و انجام واکنش داشته و این خطرات از فاصله‌ای دور‌تر از فاصله دید توقف حداقل، قابل رؤیت باشند. اما در صورتی که ویژگی‌های هندسی و فیزیکی و چیدمان حاشیه راه، دید راننده را مسدود ننماید، میزان بازه زمانی مذکور به ویژگی‌های انسانی راننده و مشخصات عابر در راه وابسته است. ازجمله اهم مشخصات ظاهری عابران پیاده می‌توان به رنگ و ثابت یا متحرک بودن آن اشاره کرد. در این پژوهش با انتخاب متغیرهایی که مشخصات ظاهری عابر را نشان می‌دهند مدل احتمال وقوع تصادف پرداخت شده و نحوه اثرگذاری ویژگی‌های عابر بر احتمال وقوع تصادف و نحوه‌ی اندرکنش این خصوصیات با سایر متغیرها بررسی شد. در این مطالعه استفاده از دستگاه شبیه‌ساز رانندگی در راستای فراهم کردن شرایط کنترل شده آزمایشگاهی انجام شد. با انتخاب تصادفی 80 نفر آزمون‌دهنده از بین افراد دارنده گواهی‌نامه بالای 18 سال و شبیه‌سازی مسیری مستقیم با منظری دشتی آزمایش انجام شد. در این مسیر دید راننده مسدود نبود. رانندگان در این مسیر به‌طور میانگین 14 مواجهه با خطر داشته که شامل تعدادی عابر با پوشش سیاه یا سفید در حال عبور از عرض معبر و تعدادی سنگ با رنگ‌های تیره و روشن جهت مقایسه اثر تحرک عابران ورنگ بود. بر اساس یافته‌های این پژوهش، سرعت تردد موجب افزایش احتمال تصادف و تعداد مواجهات پیشین راننده با خطرات سبب کاهش احتمال وقوع تصادفات می‌شود اما میزان این اثرات اندک است (به ترتیب %2/0 و %7/0). همچنین، احتمال وقوع تصادف با عابران با رنگ پوشش تیره و مشکی در شب به میزان 25% بیشتر و در روز به میزان 2% کمتر از احتمال وقوع تصادف با عابران با رنگ پوشش سفید است. احتمال برخورد با عابر به دلیل متحرک بودن آن نسبت به یک شی ثابت حدود 11 درصد کمتر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-Al-Ghamdi, A. S. (2002) "Pedestrian–vehicle crashes and analytical techniques for stratified contingency tables",  Accident Analysis and Prevention, Vol. 34, No. 2, pp. 205–214.
 -Alhajyaseen, W. K. M. (2014) "The development of conflict index for the safety assessment of intersections considering crash probability and severity", Procedia Computer Science, 32, pp.364–371. https://doi.org/10.1016/j.procs.2014.05.436
 -Bham, G. H., Leu, M. C., Vallati, M., and. Mathur, D. R. (2014). Driving simulator validation of driver behavior with limited safe vantage points for data collection in work zones. Journal of Safety Research, 49(February), 53–60. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2014.02.012
 -Boyle, L. N. and. Lee, J. D. (2010, May 1). Using driving simulators to assess driving safety. Accident Analysis and Prevention, Vol 42, No. 3, pp. 785–787. https://doi.org/10.1016/j.aap.2010.03.006
 -Cafiso, S., Garcia, A., Cavarra, R., and Rojas, M. A. R. (2011)  "Crosswalk safety evaluation using a pedestrian risk index as traffic conflict measure", 3rd International Conference on Road Safety and Simulation, 15.
 -Dai, D. (2012) "Identifying clusters and risk factors of injuries in pedestrian-vehicle crashes in a GIS environment", Journal of Transport Geography, 24, 206–214. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2012.02.005
 -Eluru, N., Bhat, C. R. and. Hensher, D. A. (2008) "A mixed generalized ordered response model for examining pedestrian and bicyclist injury severity level in traffic crashes", Accident Analysis and Prevention, Vol. 40, No. 3, pp. 1033–1054. https://doi.org/10.1016/j.aap.2007.11.010
 -Freeman, J. S., Watson, G., Papelis, Y. E., Lin, T. C., Tayyab, A., Romano, R. A. and  Kuhl, J. G. (1995) "The Iowa driving simulator: an implementation and application overview, (March 2015). https://doi.org/10.4271/950174
 -Jurecki, R. S. and. Stańczyk, T. L. (2014) "Driver reaction time to lateral entering pedestrian in a simulated crash traffic situation",  Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 27(PA),  pp.22–36. https://doi.org/10.1016/j.trf.2014.08.006
 -Kolody, K., Perez-Bravo, D., Zhao, J., and Neuman, T. R. (2014) "Highway Safety Manual User Guide".
 -Michalaki, P., Quddus, M. A., Pitfield, D. and. Huetson, A. (2015)  "Exploring the factors affecting motorway accident severity in England using the generalised ordered logistic regression model", Journal of Safety Research, 55, 89–97. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2015.09.004
 -Pisano, P. A., Goodwin, L. C. and Rossetti, M. A. (2008) "U.S. highway crashes in adverse road weather conditions", 24th Conference on Institutional Information Processing System pp. 1–15. https://doi.org/10.1029/2002JD002184.Woo
 -Tulu, G. S., Washington, S., Haque, M. M. and King, M. J. (2015) "Investigation of pedestrian crashes on two-way two-lane rural roads in Ethiopia", Accident Analysis and. Prevention, No. 78, pp. 118–126. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.aap.2015.02.011
 -Weir, D. H. (2010) "Application of a driving simulator to the development of in-vehicle human-machine-interfaces", IATSS Research,Vol. 34, No. 1, pp. 16–21. https://doi.org/10.1016/j.iatssr.2010.06.005
 -WHO (2015) "Global Status Report on Road, 340. Retrieved from www. who.int
 -Wooldridge, J. M. (2015) "Introductory econometrics: A modern approach", Nelson Education.
 -سازمان پزشکی قانونی(1390) "گزارش تحلیلی حوادث رانندگی کشور".
 -شاهی, ج.، احمدی نژاد، م., و شیخ الاسلامی, ع. (1393) "مدل پیش بینی تصادفات موتور سیکلت در تقاطع‌های شهر تهران"، پژوهشنامه حمل و نقل, دوره 2، شماره 4 ،ص. 197–203.
 -صاحبی, س.، میربها، ب.، ماهپور, ع. و. نوروزعلیایی، م. (2015) "ارائه مدل پیش بینی شدت تصادفات عابران پیاده در راه‌های برون شهری"، فصلنامه علمی - پژوهشی مهندسی حمل و نقل, دوره 6، شماره 4، ص.581–592