بررسی عوامل تأثیرگذار بر انتخاب وسیله سفر معلولان - مطالعه موردی: شهر همدان

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانش آموخته مهندسی عمران، گروه مهندسی عمران، دانشگاه ملایر، ملایر

10.22119/jte.2020.87701

چکیده

یکی از اهداف اصلی سیستم حمل‌ونقل عمومی، ایجاد شرایط سفر مطمئن و آسان برای همه افراد جامعه و همچنین کاهش تمایل استفاده از وسیله شخصی برای انجام سفر همه مسافران است. در بسیاری از شهرهای کشور، سیستم حمل‌ونقل عمومی فعلی چنین شرایطی را برای معلولان فراهم نمیکند؛ زیرا، تقریباً در تمام وسایل حمل‌ونقل عمومی مورد استفاده، تجهیزات لازم برای جابجایی این افراد تعبیه نشدهاست و قابلیت دسترسی برای معلولان (و به طور خاص، ویلچرسواران) به سیستم حمل‌ونقل عمومی وجود ندارد. از سوی دیگر، به منظور افزایش میزان عدالت اجتماعی بین گروه‌های مختلف استفاده‌کنندگان از سیستم حمل‌ونقل عمومی، می‌بایست مسیرهای دسترسی و مناسب‌سازی‌های لازم انجام شود، و ناوگان حمل‌ونقل همگانی به امکانات ویژه برای معلولان تجهیز شوند. برای آن که بتوان میزان مطلوبیت گونه‌های مختلف حمل‌ونقل در صورت ایجاد قابلیت دسترسی برای معلولان ارزیابی کرد، لازم است ابتدا نقش عوامل تأثیرگذار بر رفتار انتخاب وسیله آنها مشخص گردد. در این پژوهش، برای تعیین اختلاف رفتار بین دسته‌های مختلف معلولان از آزمون آماری تفاضل دو نسبت و تحلیل واریانس استفاده شده است. برای این منظور، ویژگی‌های فردی و خانوار مربوط به افراد در کنار نحوه انتخاب وسیله سفر به صورت حضوری برای جامعه‌ای متشکل از 87 نفر از معلولان شهر همدان پرسیده شد. نتایج نشان می‌دهند که نیاز به ویلچر برای سفر، تعداد اعضای خانواده و مالکیت ویلچر برقی تأثیر معناداری بر انتخاب همه وسایل سفر دارند، در حالی که مالکیت ویلچر، درآمد، جنس و سن تنها در انتخاب بعضی از وسایل سفر تأثیرگذارند. همچنین، تحلیل همبستگی متغیرهای مستقل، وجود رابطه خطی قوی بین آنها را نشان نمی‌دهد، در حالی که میزان همبستگی آنها با انتخاب وسیله نسبتاً قوی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.  دفتر امور فنی و تدوین معیارها (1381) " ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی–حرکتی، نشریه شماره ۲۴۶"، تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
- Bromley, R. D. F., Matthews, D. L. and Thomas, C. J. (2006) “City center accessibility for wheelchair users: The consumer perspective and the planning implications”, Cities, Vol. 24, No. 3, pp. 229–241.
- Cullen, M. (2006) “Improving transport accessibility for all; guide to good practice”, France: OECD Publications.
- Deka, D. (2014) “The role of household members in transporting adults with disabilities in the United States”, Transportation Research Part A, Vol. 69, pp. 45-47.
- Deka, D. (2015) “Factors associated with disability paratransit's travel time reliability”, Journal of Transport Geography, Vol. 48, pp. 96-104.
- Ermagun, A., Hajivosough, S.|H., Samimi, A. and Rashidi, T. H. (2014) “A joint model for trip purpose and escorting patterns of the disabled”, Travel Behaviour and Society, Vol. 3, pp. 51-58.
- Ferrari, L., Berlingerio, M. Calabrese b, F., and Reades, J. (2013) “Improving the accessibility of urban transportation networks for people with disabilities”, Transportation Research Part C, Vol. 45, pp. 27-40.
- Gassiot Melian, A., Prats, L. and Coromina, L. (2016) “The perceived value of accessibility in religious sites–do disabled and non-disabled travelers behave differently?”, Tourism Review, Vol. 71, No. 2, pp. 105-117.
- Hwang, Y. and Hong, G. R. S. (2018) “Predictors of driving cessation in community-dwelling older adults: a 3-year longitudinal study”, Transportation research part F: traffic psychology and behaviour, Vol. 52, pp. 202-209.
- Ichikawa, M., Nakahara, S. and Takahashi, H. (2016) “The impact of transportation alternatives on the decision to cease driving by older adults in Japan”, Transportation, Vol. 43, No. 3, pp. 443-453.
- Khalifeh-Soltani, S. H., Sham, M., Awang, M. and Yaman, R. (2011) “Accessibility for Disabled in Public Transportation Terminal”, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol. 35, pp. 89-96.
- Lafratta, A. (2008) “Assessment of accessibility stansards for disabled people in land based public transport vehicle”, United Kingdom: Department for Transport.
- Park, J. and Chowdhury, S. (2018) “Investigating the barriers in a typical journey by public transport users with disabilities”, Journal of Transport and Health.
 
- Schmöcker, J.-D., Quddus, M. A., Noland, R. B. and Bell, M. G. H. (2008) “Mode choice of older and disabled people: A case study of shopping trips in London”, Journal of Transport Geography, Vol. 26, pp. 257–267.
- Walpole, R. E., Myers, R. H., Myers, S. L. and Ye, K. (2011) “Probability and statistics for engineers and scientists (9th edition)”, New York: Macmillan.