مدلی ترکیبی جهت شناسایی عوامل موثر در مخاطرات حمل و نقل زمینی و اولویت‌بندی نقاط حادثه خیز (مطالعه موردی:محور نیشابور-سبزوار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار- مهندسی صنایع - دانشکده فنی و مهندسی - دانشگاه سمنان

2 کارشناس ارشد مهندسی صنایع - دانشکده مهندسی - دانشگاه سمنان

چکیده

حملونقلوارتباطاتازبخشهایزیربناییدراقتصادهرکشور وبهعنوانیکیازشاخصهایتوسعهیافتگی برای آنکشورمحسوبمی‌شود. امروزهتصادفاترانندگیبهیکیازجنبه­های مخاطرات در کشورهایدرحالتوسعهتبدیلشدهاست. اصلاح یا حذف نقاط حادثه‌خیز که نقاط سیاه نیز نامیده می­شوند، تأثیر بسزایی در ارتقای ایمنی، کاهش تصادفات ترافیکی، کاهش خسارات و ضایعات دارند. این مقاله سعی در ارائه روشی جهت اولویت‌بندی نقاط حادثه‌خیز مسیرهای مختلف با درنظر گرفتن معیارهای مختلف طبیعی و محیطی تأثیرگذار بر حوادث جاده‌ای دارد.  محور نیشابور- سبزوار و بالعکس به عنوان مطالعه موردی جهت پیاده­سازی روش پیشنهادی در نظر گرفته شده‌است. در ابتدا معیارها با استفاده از مطالعه ادبیات موضوع و نظر خبرگان، شناسایی شده و وزن هریک از معیارهای کمی و کیفی با استفاده از روش منطق دیجیتال بهبود یافته (MDL) محاسبه شده است. سپس با  نظر  خبرگان و با توجه به ابلاغیه‌های وزارت راه و شهرسازی، 7 نقطه حادثه­خیز  شناسایی و اطلاعات مورد نیاز به صورت میدانی جمع آوری شده‌است. در نهایت با استفاده روش تاپسیس (TOPSIS) گروهی  اولویت‌بندی نقاط مذکور انجام شده‌است. یکی از نوآوریهای این تحقیق، ارائه یک مجموعه کامل از معیارها شامل 4 معیار اصلی و 18 زیر معیار به طور همزمان در  ارزیابی حادثه‌خیزی نقاط است که 4 زیرمعیار آن نیز برای اولین‌بار در این تحقیق در نظر گرفته شده­اند. بعلاوه در این تحقیق ترکیب مدل  MDL و TOPSIS گروهی به منظور اولویت بندی نقاط حادثه‌خیز استفاده شده‌است که روشی جدید در این حوزه به شمار می­آید. نتایج نشان می دهد به ترتیب 3 فاکتور تعداد تلفات فوتی، سرعت مجاز و تعداد تصادفات جرحی بیشترین اهمیت را دارند. همچنین از بین نقاط حادثه‌خیز نیز منطقه مسکونی زعفرانیه دارای بیشترین اولویت می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A hybrid model to identify effective factors in road transportation hazards and prioritize black spots (case study: Nezshabour-Sabzevar axis)

نویسندگان [English]

  • Mohammadali Beheshti Nia 1
  • Hengame Bargbid 2
1 Semnan Univesity
2 Semnan University
چکیده [English]

Transportation and communication are considered as one of the fundamental issues in economy. These phenomena are seen as one of the indicators of development of countries. Nowadays, traffic accidents have become one of the main issues in transportation as well as the economy in developing countries. Roads, human errors, vehicles and environment have important roles in occurrence of accidents. Modification or elimination of hazardous spots known as black spots have considerable influence on safety promotion, traffic reduction, accidents, losses, and waste reduction. Prioritization Methods could improve the black spots; mostly based on single criteria methods. In this paper, a new approach to rank the black spots in various roads is proposed using natural and environmental criteria. The roads of Sabzevar to Neishaboor and vice versa are studied as a real case to implement the proposed approach. Firstly the criteria are identified using literature review and experts' opinions and the weight of each qualitative and quantitative criteria is calculated by modified digital logic (MDL) method. Afterwards, 7 black spots are identified according to the statements of the ministry of roads and the required data are collected. Finally, the prioritization of mentioned black spots is conducted using group TOPSIS approach. As one of the contributions of this paper to the literature is the presentation of a set of comprehensive criteria consisting of 4 main criteria and 18 sub-criteria to evaluate black spots of which 4 sub criteria are proposed by this research. Furthermore, in this paper a combination of MDL and group TOPSIS is used to rank black spots which is a new approach in this area.
Results demonstrate that the three factors number fatal accidents, maximum speed limit, and number of injury accidents are the most important factors, respectively. Also, Zaferanie residential area has the highest importance among black spots.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transportation hazards
  • black spots
  • Multi-criteria decision making
  • Modified digital logic method
  • Group TOPSIS
-Al-Masaeid, H. R. (1997) "Impact of pavement condition on rural road accidents", Canadian Journal of Civil Engineering, Vol. 24, No. 4, pp. 523-531.
-Dehghan-Manshadi, B., Mahmudi, H., Abedian  A. and Mahmudi, R. (2007) "A novel method for materials selection in mechanical design: combination of non-linear normalization and a modified digital logic method", Materials and design, Vol. 28, No. 1, pp. 8-15.
-Elvik, R. (2008) "Comparative analysis of techniques for identifying locations of hazardous roads", Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, Vol. 2083, No. pp. 72-75.
-Geurts, K., Wets, G., Brijs, T., and Vanhoof, K. (2004) "Identification and ranking of black spots: Sensitivity analysis", Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, Vol. 1897, No. pp. 34-42.
-Geurts, K., Wets, G., Brijs, T., Vanhoof, K. and Karlis, D. (2006) "Ranking and selecting dangerous crash locations: Correcting for the number of passengers and Bayesian ranking plots", Journal of safety research, Vol. 37, No. 1, pp. 83-91.
-Kountouriotis, G. and Merat, N. (2016) "Leading to distraction: Driver distraction, lead car, and road environment", Accident Analysis and Prevention, Vol. 89, No. pp. 22-30.
-Kwak, H.-C. and Kho, S. (2016) "Predicting crash risk and identifying crash precursors on Korean expressways using loop detector data", Accident Analysis and Prevention, Vol. 88, No. pp. 9-19.
-Montella, A. (2010) "A comparative analysis of hotspot identification methods", Accident Analysis and Prevention, Vol. 42, No. 2, pp. 571-581.
-Park, P. Y. and Young, J. (2012) "Investigation of a supplementary tool to assist in the prioritization of emphasis areas in North American strategic highway safety plans", Accident Analysis and Prevention, Vol. 45, No. pp. 392-405.
-Reshma, E. and Sharif, S. U. (2012) "Prioritization Of Accident Black Spots Using GIS", International Journal of Emerging Technology and Advanced Engineering, Vol. 2, No. 9, pp. 117-122.
-Sadeghi, A., Ayati, E., and Pirayesh Neghab, M. (2013) "Identification and prioritization of hazardous road locations by segmentation and data envelopment analysis approach", PROMET-TrafficandTransportation, Vol. 25, No. 2, pp. 127-136.
-Shafabakhsh, G. A., Fathi, F. and Zayerzadeh, A. (2010) "Prioritization of eventful roads correction using artificial neural networks", Journal Of Modeling In Engineering, Vol. 8, No. 20, pp. 71-81.
-Shih, H.-S., Shyur, H.-J. and Lee, E. S. (2007) "An extension of TOPSIS for group decision making", Mathematical and Computer Modelling, Vol. 45, No. 7-8, pp. 801-813.
-Watling, C. N., Armstrong, K. A. and Radun, I. (2015) "Examining signs of driver sleepiness, usage of sleepiness countermeasures and the associations with sleepy driving behaviours and individual factors", Accident Analysis and Prevention, Vol. 85, No. pp. 22-29.
-Zangeneh, A., Jadid, S. and Rahimi-Kian, A. (2009) "A hierarchical decision making model for the prioritization of distributed generation technologies: A case study for Iran", Energy Policy, Vol. 37, No. 12, pp. 5752-5763.
-Zhang, G., Yau, K. K., Zhang, X., and Li, Y. (2016) "Traffic accidents involving fatigue driving and their extent of casualties", Accident Analysis and Prevention, Vol. 87, No. pp. 34-42.
-بروجردیان، امین میرزا، صفارزاده، محمود و قاسم‌زاده خشکرودی، علی (1394) " استفاده از مدل‌‌های اقتصاد‌‌سنجی فضایی در پیش‌بینی نرخ تصادفات راه"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال ششم، شماره3، بهار 1394، ص. 383-396
- شفابخش، غلامعلی، علیزاده، حسنا و اکبری، مهدی (1391) "شناسایی و اولویت‌بندی نقاط حادثه‌خیز با روش فرآیند تحلیل شبکه‌ای(ANP)"، فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، شماره24، بهار 1391، ص. 18-1
- صاحبی، سینا، میربها، بابک، ماهپور، علیرضا و نوروزعلیایی، محمدحسین (1394) " ارائه مدل پیش بینی شدت تصادفات عابران پیاده در راه های برون شهری"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال ششم، شماره3، بهار1394، ص. 581-892