تخمین تابع مطلوبیت انتخاب پروژه‌ پایدار با استفاده از یک رویکرد ترکیبی SBSC، ANP و UTASTAR (مطالعه موردی: شرکت سایپا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

چکیده

هدف از این پژوهش طراحی یک رویکرد موثر سه مرحله‌ای برای تخمین تابع مطلوبیت انتخاب پروژه براساس اصول توسعه پایدار است. در مرحله اول با استفاده از کارت امتیازی متوازن پایدار (SBSC)که نوع توسعه یافته رویکرد کلاسیک و پاسخگوی  جنبه‌های زیست محیطی و اجتماعی نیز است، شاخص‌های کلیدی انتخاب پروژه شناسایی شده و سپس با رویکرد فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) به شناسایی روابط شاخصها، تعیین اوزان اهمیت آنها و رتبه‌بندی گزینه‌ها اقدام می‌گردد. در پایان نیز تخمین تابع مطلوبیت انتخاب پروژه‌های مرجع با توجه به نتایج ایجاد شده و با استفاده از روش یوتا استار (UTASTAR)، صورت می‌پذیرد. مورد مطالعاتی این پژوهش شرکت سایپا بوده و ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه، پرسشنامه و اسناد و مدارک سازمان مربوطه است. نتایج این پژوهش علاوه بر شناسایی معیارهای کلیدی توسعه پایدار و طبقه‌بندی آنها در قالب وجوه کارت امتیازی متوازن پایدار، دستیابی به یک الگوی اولویت‌بندی و انتخاب پروژه بهینه برای پروژه‌های فعلی و آتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- افندی زاده، ش.، رحیم اف، ک. و نیکتاش، ح. (1391) "ارائه الگوی تصمیم گیری جهت افزایش پایداری شبکه حمل و نقل شهری با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل شبکه ای (ANP)"، دوازدهمین کنفرانس مهندسی حمل و نقل و ترافیک ایران، تهران.
- جلیلی بال، ز.، حاجی یخچالی، س.، بزرگی امیری، ع. و ایمانی، س. (1395) "شناسایی معیارهای توسعه پایدار موثر بر انتخاب پروژهها، با توجه به ارتباطات میان آنها" فصلنامه علمی-ترویجی سیاستنامه علم و فناوری، سال ششم، شماره سوم، ص 15-28.
- جوادیان، ن.، صنایعی، ا. و موسوی، س.ف. (1385) "ارائه مدلی براساس تابع مطلوبیت چند شاخصه برای تعیین تامین کنندگان"، دومینکنفرانس لجستیک و زنجیره تامین، تهران.
- حق­شناس، م. و سلیمانپور، م. (1393) "ارائه مدلی برای انتخاب سبد پروژه بر اساس اصول توسعه پایدار"، دهمین کنفرانس بین المللی مدیریت پروژه، تهران ص 1.  
روانشادنیا، م. و عباسیان جهرمی، ح. (1391) "از مدیریت پروژه تا مدیریت سبد پروژه‌ها"، تهران، ناشر فدک ایساتیس.
- رئیسی، ص.، حمزه، ا. و  ماکوئی، ا. (1390) "طراحی مدل ترکیبی چند معیاره به منظور انتخاب پروژه‌های شش سیگما"، مجله تحقیق در عملیات و کاربرد‌های آن، سال هشتم، شماره چهارم، ص 71-92.
- سلاطی، ف. و ماکویی، ا. (1392) "ارائه تابع ارزش(مطلوبیت) اولویت‌بندی پروژه‌های تحقیقاتی در مراکز تحقیق و توسعه با استفاده از روش UTA"، فصلنامه علی-پژوهشی مطالعات مدیریت صنعتی، سال یازدهم ،شماره سی­و­ یکم، ص 19-33. 
- شفیعی نیک آبادی، م. و جعفریان، ا. (1391) "بکارگیری تئوری مطلوبیت چندشاخصه برای ارزیابی عملکرد کسب و کارهای الکترونیک"،  نشریه پژوهشگر (مدیریت)، سال نهم، شماره بیست و ششم، ص 57-68.
- فلاح شمس لیالستانی، م.، راجی، م. و خواجه­پور، م. (1392) "ارزیابی عملکرد سازمان با رویکرد ترکیبی AHP، BSC و TOPSIS"، نشریه مدیریت صنعتی، سال پنجم، شماره یکم، ص 81-100.
- قریشی، س.م.، ایرانمنش، س.ح.، شامخی امیری، ع. و دمندانی، س. (1389) "مدیریت پورتفولیوی پروژه ها (راهنمای جامع پیاده سازی)"، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش­های بازرگانی.
- محقر، ع.، کاشی، ک. و سلامی، ه. (1391) "انتخاب پیمانکار پروژه های ساختمانی با استفاده از تلفیق تئوری مطلوبیت چند شاخصه و روش الکتریک در شرکت مپنا"، نشریه مدیریت صنعتی، سال چهارم، شماره هشتم، ص 85-108.
- محمدیان خباز کاظمی، س.ا. و قاسمی، پ. (1395) "پشتیبان تصمیم گیری چند معیاره (یوتا، یوتا استار و یوتا استار فازی)"، تهران، نشر آرنا.
محمدیان خباز کاظمی، س.ا.، جمالی فیروزآبادی، ک. (1393) "ارائه ی یک رویکرد تلفیقی از کارت امتیازی متوازن و آنالیز تصمیم گیری چند معیاره (Fuzzy UTASTAR) در ارزیابی عملکرد بیمارستانها"، کنفرانس بین المللی مدیریت و مهندسی صنایع، تهران.
- ملک اخلاق، ا.، نوع پسند اصیل، س.م.، جمالی عباسعلی، خ. (1392) "تبیین و تحلیل ارزیابی استراتژیهای صنعت خودروسازی ایران در ورود به بازارهای خارجی"، دو فصلنامه علمی-پژوهشی کاوشهای مدیریت بازرگانی، سال پنجم، شماره نهم، ص 85-104.
- میر کتولی، ج.، مهدوی، ش.، احمدی، م. (1392) "تحلیل و بررسی توسعه پایدار نواحی شهری با استفاده از روشهای تصمیم گیری چند معیاره (MADM) مطالعه موردی شهر کاشان" مطالعات و پژوهش های شهری و منطقه ای، سال پنجم، شماره نوزدهم، ص 83-106.
- نجفی، ا. (1388) "انتخاب سبد پروژه با ریسک بهینه مبتنی بر فرآیند تحلیل شبکه‌ای" پنجمین کنفرانس بین المللی مدیریت پروژه، تهران.
- نوری، س.، محمودی، ا. و شهریاری، ف. (1382) "اصول و مفاهیم برنامه ریزی و مدیریت پروژه"، تهران، مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.
- یزدانپناه، ا.، گلدوست جویباری، ی. و محمدی بلبان آباد، ص. (1393) "مدیریت پورتفولیوی پروژه: (راهنمای عملی برای ارزیابی، انتخاب و اولویت بندی پروژه ها)" تهران، ناشر یادعارف.
-     Aragonés-Beltrán, P., Chaparro-González, F., Pastor-Ferrando, J.-P. and Pla-Rubio, A. (2013) "An AHP (Analytic Hierarchy Process)-ANP (Analytic Network Process)based multi-criteria decision aroach for the selection of solar-thermal power plant investment projects," Energy, Vol. 66, No. 1, pp. 222-238.
-     Archer, N. and Ghasemzadeh, F. (1996) “Project Portfolio Selection Techniques: A Review and a Suggested Integrated Approach. Hamilton”, Ontario, Canada: Michael G. DeGroote School of Business, McMaster University.
-     Ares, J. and Serra, J. (2008). “Selection of sustainable projects for floodplain restoration and urban wastewater management at the lower Chubut River valley (Argentina)”, Landscape and Urban Planning, Vol. 85, N0, 3-4, pp. 215-227.
-     Bentes, A.V., Carneiro, J., Ferreira da Silva, J. and Kimura, H. (2012) “Multidimensional assessment of organizational performance Integrating BSC and AHP”. Journal of Business Researc, Vol. 65, No 12, pp 1790-1799.
-     Beuthe, M. and Scannella, G. (2001) "Comparative analysis of UTA multicriteria methods," European Journal of Operational Research, Vol. 130, No. 2, pp. 246-262.
-     Büyüközkan, G. and Güleryüz, S (2016) “Fuzzy Multi Criteria Decision Making Aroach for Evaluating Sustainable Energy Technology Alternatives” , International Journal of Renewable Energy Sources, Vol. 1, pp. 1-6.
-     Chan Lilian, Y.-C. (2006) "An Analytic Hierarchy Framework for Evaluating Balanced Scorecards of Healthcare Organizations", Canadian Journal of Administrative Sciences Revue canadienne des sciences de I’administration, Vol. 23, No. 2, pp. 85-104.
-     Cheng, E.W.L. and Li, H. (2005) "Analytic Network Process Alied to Project Selection", Journal of Construction Engineering and Management, Vol. 131, No. 4, pp. 459-466.
-     Danesh Asghari, S., Haeri, A. and Jafari, M. (2018) "Right Indicator of Urban Railway System: Combination of BSC and DEA Model", International Journal of Transportation Engineering, Vol. 5, No. 3, pp. 275-299.
-     Dikmen, I., Birgonul, M.T. and Ozorhon, B. (2007) "Project appraisal and selection using the analytic network process", Canadian Journal of Civil Engineering, Vol. 34, No. 7, pp. 786-792.
-     Figge, F., Hahn, T. Schaltegger, S. and Wagner, M. (2002) “The sustainably balanced scorecard theory and application of a tool for value-based sustainability management”, The Greening of Industry Network Conference, Gothenburg,  23-26 June 2002.
-     Garmabaki, A., Ahmadi, A. and Ahmad, M. (2016) "Maintenance Optimization Using Multi-attribute Utility Theory," Current Trends in Reliability, Availability, Maintainability and Safety, pp. 13-25.
-     Gumusa, S., Kucukvarc, M. and Tataria, O. (2016) “Intuitionistic fuzzy multi-criteria decision making framework based on life cycle environmental, economic and social impacts: The case of U.S. wind energy”, Sustainable Production and Consumption, Vol. 8, pp. 78-92.
-     Haider, H., Singh, P., Ali, W., Tesfamariam, S. and Sadiq, R. (2015) "Sustainability Evaluation of Surface Water Quality Management Options in Developing Countries: Multicriteria Analysis Using Fuzzy UTASTAR Method," Water Resour Manage, Vol. 29, No. 8, pp. 2987–3013.
-     Heravi, G. and Faeghi, S. (2014) “Group Decision Making for Stochastic Optimization of Time, Cost, and Quality in Construction Projects”. Computing in Civil Engineering, Vol. 28, No. 2, pp. 275-283.
-     Heravi, G., Fathi, M. and Faeghi, S. (2017) “Multi-criteria group decision-making method for optimal selection of sustainable industrial building options focused on petrochemical project”, Cleaner Production, Vol. 142, Part, 4, pp. 2999-3013.
-     Iamratanakul, S., Patanakul, P. and Milosevic, D. (2008) “Project Portfolio Selection: From Past to Present”.  4th IEEE International Conference on Management of Innovation and Technology, Bangkok, Thailand, 21-24 Sept. 2008.
-     Kapur, P.K., Singh J.N.P. and Singh, O. (2015) "Alication of multi attribute utility theory in multiple releases of software," International Journal of System Assurance Engineering and Management, Vol. 6, No. 1, pp. 61-70.
-     Khalili-Damghani, K.and Sadi-Nezhad, S. (2013) “A hybrid fuzzy multiple criteria group decision making approach for sustainable project selection”,. Applied Soft Computing, Vol. 13, pp. 339-352.
-     Khalili-Damghani, K. and Sadi-Nezhad, S. (2013) "A decision suort system for fuzzy multi-objective multi-period sustainable project selection," Computers & Industrial Engineering, Vol. 64, No. 4 ,pp. 1045-1060.
-     Khalili-Damghani, K. and Sadi-Nezhad, S., Hosseinzadeh Lotfi, F. and Tavana, M. (2013) "A hybrid fuzzy rule-based multi-criteria framework for sustainable project portfolio selection," Information Sciences, Vol. 220, No. 20, pp. 442-462.
-     Lilian Chan, Y.-C. (2006) “An Analytic Hierarchy Framework for Evaluating Balanced Scorecards of Healthcare Organizations”, Canadian Journal of Administrative Sciences, Vol, 23. No, 2. pp, 85-104.
-     Martens, M.L. and Carvalho, M.M. (2017) "Key factors of sustainability in project management context: A survey exploring the project managers' perspective", International Journal of Project Management, Vol. 35, No. 6, pp. 1084-1102.
-     Meade, L.M. and Presley, A. (2002) "R&D Project Selection Using the Analytic Network Process", IEEE Transactions on Engineering Management, Vol. 49, No. 1, pp. 59-66.
-     Shi, L., Wu, K.-J. and Tseng, M.-L. (2016) “Improving corporate sustainable development by using an interdependent closed-loop hierarchical structure”, Resources, Conservation and Recycling, Vol. 119, pp. 24-35.
-     Siskos, Y., Grigoroudis, E. and Matsatsinis, N. (2005) “UTA METHODS. Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art Surveys” ,Springer Science & Business Media, pp. 297-334.
-     Turan, F.K., Scala, N.M., Besterfield-Sacre, M. and Needy, K.L. (2009) "An Analytic Network Process (ANP) Aroach to the Project Portfolio Management for Organizational Sustainability," in Industrial Engineering Research Conference, Miami, 2009.
-     Wey, W.-M., Wu, K.-Y. (2008) “Interdependent urban renewal project selection under the consideration of resource constraints”, Environment and Planning B: Planning and Design,
Vol. 35, pp. 122-147.