انتخاب روش مناسب مشارکت خصوصی- دولتی به منظور تامین مالی پروژه های آزادراه ایران با رویکرد AHP

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه کمبریج

2 دانشگاه تهران

چکیده

سرمایه‌های بخش خصوصی در ساخت زیرساخت‌های حمل ونقل که یکی از مهمترین آنها پروژه‌های آزادراهی می‌باشد، در دهه‌های اخیر به شدت در کشورهای درحال توسعه مورداستفاده قرارگرفته‌است. اما در موارد متعددی به‌دلیل عدم انجام بررسی‌ها و مطالعات لازم، معیارها به درستی شناسایی نشده و در نتیجه شیوه درست مشارکت در پروژه‌های بزرگ حمل ونقل انتخاب نشده و از این بابت پروژه با مشکلات عدیده‌ای روبرو گردیده و در مواردی منجربه شکست پروژه شده است. طبیعتاً شناسایی درست معیارها در شرایط کشوری مانند ایران و بر آن اساس انتخاب روش مشارکت با استفاده از یک روش مناسب تاثیر بسیاری در موفقیت ساخت پروژه‌های آزادراهی خواهد داشت. هدف این مقاله انتخاب سیستماتیک روش مناسب نوع قرارداد مشارکت خصوصی - دولتی در تامین مالی پروژه‌های آزادراهی ایران با بهره‌گیری از علوم تصمیم‌گیری و آرای خبرگان است. به همین جهت مهمترین معیارهای موثر درانتخاب روش تامین مالی از طریق مشارکت در پروژه‌های آزادراه ایران از دیدگاه خبرگان، از طریق پرسشنامه ومصاحبه شناسایی گردید. سپس از متدولوژی AHP و نرم-افزار Expert Choice برای اولویت‌بندی و انتخاب روش بهینه تامین مالی از طریق مشارکت بخش خصوصی - دولتی درپروژه‌های آزادراه استفاده شد. دراین مقاله ابتدا به بررسی و توضیح گزینه‌های مشارکت قابل استفاده در تامین مالی ساخت پروژه های آزادراهی پرداخته شد. سپس 15معیار مؤثر برانتخاب روش‌های تامین‌مالی در پروژه های آزادراه با استفاده از پرسشنامه از دیدگاه جامعه آماری متخضصین شامل کارفرمایان، مشاوران، پیمانکاران و افراد آکادمیک تعیین ورتبه‌بندی شدو بعد از آن تأثیر هر یک از معیارهای تعیین شده بر روش-های تامین‌مالی از طریق مشارکت را با استفاده از روش تصمیم‌گیری AHP سنجیده شد ودرنهایت نتیجه‌گیری شد که روش تامین‌مالی مناسب جهت پروژه های آزادراه ایران به ترتیب اولویت قراردادهای ساخت، عملیات و انتقال (BOT)، قراردادهای امتیازی (DBFO)، قراردادهای واگذاری(BOO) و قراردادهای برون سپاری سنتی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

selection of proper method of public-private partnership to finance Iran freeway projects with AHP approach

نویسنده [English]

  • mohamad reza golabchi 1
1 cambridgge university
2 university of tehran
چکیده [English]

The capital of private sector in construction of transport infrastructure, that one of the most important ones is freeway projects, is widely used in developing countries in recent decades. But in several cases, because of lack of the necessary studies and reviews, criteria are not identified correctly, so appropriate partnership method is not selected in major transportation projects and consequently the project is faced with many problems and in some cases it leads to the failure of the project. Typically right identification of criteria in the condition of a country such as Iran and so selecting partnership contract using a proper method will be very influential in the success of the freeway construction projects. The purpose of this paper is systematic selection of appropriate method of public – private partnership contract in financing Iran freeway projects taking advantage of decision making knowledge and expert opinions. So the most effective criteria for choosing finance method through partnership in Iran freeway projects are identified in the expert’s view by questionnaire and interview. Then AHP methodology and Expert Choice Software are hired to ranking and selecting optimal finance method through public – private partnership in Iran freeway projects. In this paper, at first available partnership options to finance freeway construction projects are investigated and explained. After that 15 criteria influencing the selection of financing method in freeway projects are identified and ranked using questionnaire in the view of statistical population of professionals including owners, consultants, contractors and academics and then the effect of each of determined criteria on financing methods through partnership is measured using AHP decision making method. And finally it is concluded that appropriate financing method for Iran freeway projects, in order of preference, are BOT, DBFO, BOO and Traditional Private Outsourcing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "freeway projects "
  • " partnership "
  • "AHP method"
دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 3
فروردین 1394
صفحه 523-537
  • تاریخ دریافت: 05 اردیبهشت 1393
  • تاریخ بازنگری: 13 مرداد 1393
  • تاریخ پذیرش: 13 مرداد 1393
  • تاریخ اولین انتشار: 01 فروردین 1394