یک تحلیل از تأثیر سطح عرضه بر میزان استفاده از دوچرخه در سفرهای کار و تحصیل

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

افزایش روزافزون جمعیت، متوسط مالکیت وسیله نقلیه بر پیچیدگی‌های سیستم حمل‌و‌نقل و مشکلات ناشی از آن از جمله تراکم، آلودگی محیط زیست و مصرف منابع تجدیدناپذیر افزوده است. با توجه به مزایای منحصر به فرد دوچرخه به عنوان یک شیوه‌ی حمل‌و‌نقل شهری، یکی از اقدامات کنترلی تقاضای حمل‌و‌نقل، ترویج استفاده از این وسیله نقلیه سالم، مفید و با صرفه در سفرهای کوتاه و متوسط شهری می‌باشد. مطالعات پیشین نشان می‌دهد، سطح عرضه بر تغییر شیوه‌ی سفر مسافران و استفاده از دوچرخه تأثیر‌گذار می‌باشد، در اکثر مطالعات تأثیر سطح عرضه با استفاده از ساختار مدل لوجیت بررسی شده و دستهبندی عوامل مشابه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در مقاله جاری با استفاده از روش تحلیل عاملی این موضوع مورد تاکید قرار گرفته و مؤثرترین متغیرها بر میزان استفاده از دوچرخه تعیین می‌شود. استفاده از این روش به خصوص در ایران، جهت اولویت‌دهی و طرح‌‌‌ریزی روش‌های ممکن و مؤثر که بدون نیاز به صرف هزینه‌های هنگفت، مشوق مسافران به تغییر شیوه‌ی سفر است، ضروری می‌باشد. با توجه به اهمیت سطح عرضه در استفاده از دوچرخه، این مطالعه با استفاده از نتایج پرسشگری از 608 شهروند تهرانی در منطقه هشت شهرداری تهران و با روش تحلیل عاملی اکتشافی به بررسی میزان تأثیر سطح عرضه در تغییر شیوه‌ی سفر و استفاده از دوچرخه در سفرهای کار و تحصیل به تفکیک هدف سفر می‌پردازد. نتایج تحلیل مؤلفه‌های اصلی در تحلیل عاملی اکتشافی نشان می‌دهد، تمامی متغیرها با یک عامل قابل توضیح می‌باشد، در حالی که نتایج تحلیل عاملی به روش حداکثر درست‌نمایی، متغیرها را در قالب دو عامل بهبود تسهیلات دوچرخه و تغییر شرایط سفر دسته‌بندی می‌نماید. نتایج بیانگر آن است که در سفرهای کاری عامل تغییر شرایط سفر بیشترین تأثیر را بر تغییر شیوه‌ی سفر مسافران دارد، در حالی که کلیدی‌ترین عامل در سفرهای تحصیلی، بهبود تسهیلات دوچرخه‌سواری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات