مدل تشخیص خطر راننده بر مبنای تحرک و سرعت حرکت عوامل خطر در عرض جاده

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

یکی از مهم‌ترین و مقدم­ترین مراحل عکس العمل راننده تشخیص صحیح عوامل خطر در زمان مناسب است. زمانی یک خطر در جاده بموقع تشخیص داده می­شود که کاملاً برای راننده قابل رویت باشد. انواع مختلفی از عوامل خطر نظیر موانع ثابت، عابرین و حیوانات در جاده­ها وجود دارند که برخی از آنها از عرض جاده عبور می­کنند. دراین شرایط تشخیص بموقع و واکنش پس از آن در پیشگیری از تصادف  بسیار حایز اهمیت است. در این پژوهش فرضیه این است که افزایش سرعت حرکت عوامل خطر در عرض جاده در تشخیص خطر راننده موثر است. به منظور بررسی فرضیه مذکور، گروه‌های مختلف راننده شامل رانندگان بدون تجربه، کم تجربه و دارای تجربه زیاد رانندگی انتخاب شدند و سناریوهای مختلف محیطی نیز طراحی گردید. همچنین برای جمع آوری داده­های واکنش رانندگان و سایر متغیرهای رانندگی از شبیه ساز رانندگی استفاده شد.‌ در نهایت مدل پیشنهادی، فازی سوگنو بود که ارتباط بین امتیاز تشخیص خطر راننده و سرعت حرکت عوامل خطر در عرض جاده را برآورد می­نمود. نتایج نشان داد حرکت عرضی عوامل خطر موجود در جاده و همچنین افزایش سرعت حرکت آنها موجب افزایش امتیاز تشخیص خطر راننده و واکنش سریع‌ تر او می­شود. شیب صعودی نمودار امتیاز تشخیص خطر راننده نسبت به افزایش سرعت عوامل خطر در شرایط مختلف بین 2 تا 50 درصد است. نتایج این پژوهش در طراحی سناریوهای آموزشی و آزمون تشخیص و درک خطر راننده بخصوص رانندگان کم تجربه و همچنین آشکارسازی خطرات ثایت و دارای سرعت کمتر در جاده­ها مفید است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-    اسدامرجی, مرتضی و نهاوندی, نسیم (1396) " رتبه بندی قطعات جاده‌های برونشهری با استفاده از ترکیب شاخص شدت تصادفات و ممیزی ایمنی"،  فصلنامه علمی - پژوهشی مهندسی حمل و نقل, دوره نهم، شماره1، ص1-15

-    امینی، امیر (1394) "سیمای ایمنی راه­های ایران (2) گزارش ملی وضعیت ایمنی رانندگی در ایران"،  تهران، وزارت راه و شهرسازی

-    شفیعی،سیدمجتبی (1388)"راهنمای طراحی مسیرهای عبور عابر پیاده در معابر شهری"، تهران، شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، وزارت کشور

-    کیا، سید مصطفی (1393) " منطق فازی در MATLAB"، انشارات دانشگاهی کیان

-  Al-Ghamdi, A. S. (2002) "Pedestrian–vehicle crashes and analytical techniques for stratified contingency tables,  Accident Analysis and Prevention, Vol. 43, No. 2, pp. 205-214.

-  Asadamraji, M., Saffarzadeh, M. and Mirzaee Tayeghani, M. (2017) “Modeling driver’s hazard perception using driver's personality characteristics”, International Journal of Transportation Engineering, Vol. 5, No. 2, pp. 167-182.

-  Asadamraji, M., Saffarzadeh, M. and Mirzaee Tayeghani, M. (2017) “Hazard perception as a function of Iranian driver's personality characteristics”, Road Safety and Simulation International Conference, Netherlands: 17 - 19 October. 2017.

-  Bella, F. and Silvestri, M. (2016) “Driver's braking behavior approaching pedestrian crossings: a parametric duration model of the speed reduction times”, Journal of Advanced Transportation, Vol. 50, No. 4, pp. 630-646.

-  Borowsky, A., Oron-Gilad, T., Meir, A. and Parmet, Y. (2012) “Drivers’ perception of vulnerable road users: A hazard perception approach”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 44, No. 1, pp. 160-166.

-  Borowsky, A. and Oron-Gilad, T. (2013) “Exploring the effects of driving experience on hazard awareness and risk perception via real-time hazard identification, hazard classification, and rating tasks”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 59, pp. 548-565.

-  Danno, M. and Taniguchi, S. (2015) “The analysis of drivers’ hazard detecting ability using Empathizing–Systemizing model”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, Vol. 33, pp. 106-116.

-  D’Addario, P. M. (2014) “Perception-response time to emergency roadway hazards and the effect of cognitive distraction”, University  of Toronto.

-  Egea-Caparrós, D. A., García-Sevilla, J., Pedraja, M. J., Romero-Medina, A., Marco-Cramer, M. and Pineda-Egea, L. (2016) “Late detection of hazards in traffic: A matter of response bias?”,  Accident Analysis and Prevention, Vol. 94, pp. 188-197.

-  Horswill, M. S. and McKenna, F. P. (2004) “Drivers’ hazard perception ability: Situation awareness on the road”, A cognitive approach to situation awareness: Theory and application, pp. 155-175.

-  Krauss, D. A. and Heckman, G. M. (2012) “The critical window, looming and implications for accident avoidance”, Institute of Transportation Engineers. ITE Journal, Vol. 82, No. 7, pp. 36.

-  McKenna, F. and Crick, J. (1990) “Experience and expertise in hazard perception In Behavioral research in road safety”, Proceeding of a seminar held at Nottingham University, No. PA 2038/91.

-  Rosenbloom, T., Mandel, R., Rosner, Y. and Eldror, E. (2015)” Hazard perception test for pedestrians”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 79, pp. 160-169.

-  Shahar, A., Alberti, C. F. Clarke, D. and Crundall, D. (2010) “Hazard perception as a function of target location and the field of view”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 42, No. 6, pp. 1577-1584.

-  Shinar, D. (2012) “Safety and mobility of vulnerable road users: Pedestrians, bicyclists, and motorcyclists”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 44. No. 1, pp. 1-2

-  Singh, S. (2015) ”Critical reasons for crashes investigated in the national motor vehicle crash causation survey (No. DOT HS 812 115)

-  Smith-Jackson, T. L. and Wogalter, M. S. (2000) “Users' hazard perceptions of warning components: An examination of colors and symbols. In Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting”, Sage CA: Los Angeles, CA: SAGE Publications, Vol. 44, No. 32, pp. 6-55

-  Underwood, G., Crundall, D. and Chapman, P. (2011) “Driving simulator validation with hazard perception”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology And Behaviour, VOL. 14, No 6, pp. 435-446.

-  Wogalter, M. S., Frederick, L. J., Magurno, A. B. and Herrera, O. L. (1997) “Connoted hazard of Spanish and English warning signal words, colors, and symbols by native Spanish language users”. In Proceedings of the 13th Triennial Congress of the International Ergonomics Assn, Vol. 3, pp. 353-355.

-  Dumitras, A. and Moschytz, G. (2007) “Understanding fuzzy logic: An interview with LotfiZadeh [DSP History]. IEEE Signal Processing Magazine, VOL. 24, No 3, pp. 102-105.