بررسی تأثیر پارامترهای رفتاری (متغیرهای پنهان) در تخلفات رخ داده توسط عابرین پیاده در تقاطع چراغ‌دار (نمونه موردی: شهر قزوین)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری (مسئول مکاتبات) ، پژوهشگاه حمل و نقل طراحان پارسه، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

3 کارشناسی ارشد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

چکیده

عابرین پیاده آسیب‌ ‌پذیرترین دسته کاربران راه در تصادفات ترافیکی هستند. عدم رعایت قوانین از جانب عابرین پیاده هم از نظر ایمنی و هم از نظر ترافیکی مشکلاتی را در راه‌ها و تقاطع­های شهری بوجود می‌آورد. یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در بروز تخلفات عابر پیاده ، رفتار و ویژگی‌های شخصیتی عابر است. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین مؤلفه‌های روانشناسی و ویژگی‌های جمعیتی عابرین در بروز تخلفات توسط آنها در تقاطع‌های کنترل شده (چراغ‌دار) است. بدین منظور، اطلاعات روانشناسی و جمعیتی از 400 نمونه با استفاده از پرسشنامه خوداظهاری در یکی از تقاطعات شهر قزوین (تقاطع ولیعصر)جمع‌آوری شد. همچنین جهت استخراج پارامترهای ترافیکی از روش فیلم‌برداری بصورت همزمان استفاده شد. داده‌های بدست آمده از پرسشنامه به روش PCA 1 به شش مؤلفه اصلی طبقه‌بندی شد و امتیازات هر پاسخگو از این مؤلفه‌ها محاسبه شد. در مجموع 21 متغیر گسسته و پیوسته برداشت شد و مدل لوجیت دوگانه به منظور بررسی تأثیر پارامترها ساخته شد. تحلیل داده‌ها نشان داد که از 77 نفر از عابرین پیاده که مرتکب تخلف شدند، مردان با 83/68 درصد سهم بیشتری نسبت به زنان در تخلفات عابرین پیاده دارند و بیشتر مرتکب تخلف می‌شوند. همچنین توزیع فراوانی سن افراد متخلف نشان می‌دهد که افراد با بازه سنی کمتر از 18 سال با 52/56 درصد بیشترین سهم را در تخلفات صورت گرفته در این تقاطع دارا هستند. همچنین نتایج نشان داد که با افزایش سن احتمال تخلفات نیز کاهش می‌یابد. نتایج مطالعه نشان داد که پارامترهای روانشناسی افراد (افراد قانون گریز و افراد علاقه‌مند به پیاده‌روی) نقش مؤثری را در تخلفات عابرین پیاده ایفا می‌کنند. به طوریکه افرادی که تعهدی نسبت به قوانین احساس نمی­کنند و همچینن افرادی که روزانه کمتر پیاده­روی می­کنند و علاقه چندانی به پیاده‌روی ندارند، احتمال تخطی از چراغ‌ قرمز عابر پیاده را بیشتر از خود نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-صفارزاده. م، حسن پور،  شهاب و عبدی، علی(1390)  "بررسی تصادفات عابران پیاده در ایران و ارایه راهکارهای بهبود ایمنی آنها"، فصلنامه جاده،دوره 25،  شماره 69 ص.
-Abdi, H. and Williams, L. J. (2010) "Principal component analysis”, Wiley Interdisciplinary Reviews: Computational Statistics", Vol. 2, No. 4, pp. 433-459.
-Brosseau, M., Saunier, N., Le Mouel, K. and Miranda-Moreno, L. (2012) "The impact of traffic lights on dangerous pedestrian crossings and violations: A case study in Montreal", In Transportation Research Board, 91st Annual Meeting (No. 12-0941)
-Dommes, A., Granié, M. A., Cloutier, M. S., Coquelet, C. and Huguenin-Richard, F. (2015) "Red light violations by adult pedestrians and other safety-related behaviors at signalized crosswalks" , Accident Analysis and Prevention, Vol. 80, pp.67-75.
-Granie, M. A., Pannetier, M. and Guého, L. (2013)"Developing a self-reporting method to measure pedestrian behaviors at all ages”, Accident Analysis and Prevention, Vol. 50, pp.830-839.
-Kanafani, Adib, K. (1983) "Transportation demand analysis”, London, McGraw Hill.
-Koh, P. P., Wong, Y. D. and Chandrasekar, P. (2014) "Safety evaluation of pedestrian behaviour and violations at signalized pedestrian crossings",  Safety Science, Vol. 70, pp.143-152.
-Koh, P. P. and Wong, Y. D. (2014) “Gap acceptance of violators at signalized pedestrian crossings”,  Accident Analysis and Prevention, Vol.62, pp.178-185.
-Litman, T. (2003)”Economic value of walkability”, Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, No. 1828, pp.3-11.
-Ortuzar, J. D and Willumsen, L. G. (2011) "Modeling transport", Fourth edition, John Wiley & Sons, United Kingdom
-Reason, J., Manstead, A., Stradling, S., Baxter, J. and Campbell, K. (1990) “Errors and violations on the roads: a real distinction?”, Ergonomics, V0l. 33, No. 10-11, pp. 1315-1332.
-SARTRE 4, (2011) "Social attitudes towards road traffic risk in Europe". <http://www.attitudes-roadsafety.eu/> (18.05.11).
-Twisk, D. A., Commandeur, J. J., Vlakveld, W. P., Shope, J. T. and Kok, G. (2015) "Relationships amongst psychological determinants, risk behaviour, and road crashes of young adolescent pedestrians and cyclists: Implications for road safety education programmes”, Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behavior, Vol. 30, pp.45-56.
-Yannis, G., Kanellaidis, G., Dimitropoulos, J. and Muhlrad, N. (2007b)  “Assessment of pedestrian safety measures in Europe" , ITE Journal Vol. 77 No. 12, pp. 40–48.
-Zeng, W., Chen, P., Nakamura, H. and Iryo-Asano, M. (2014) "Application of social force model to pedestrian behavior analysis at signalized crosswalk”, Transportation Research Part C: Emerging Technologies, Vol.40, pp. 143-159.
-Zhou, Z. P., Liu, Y. S., Wang, W. and Zhang, Y. (2013) "Multinomial logit model of pedestrian crossing behaviors at signalized intersections, " Discrete Dynamics in Nature and Society, Vol. 3, pp. 3-8.
-Zumbo, B. D., Gadermann, A. M. and Zeisser, C. (2007) "Ordinal versions of coefficients alpha and theta for Likert rating scales" , Journal of Modern Applied Statistical Methods, Vol. 6, No. 1, p. 4.