ارائه مدل بهینه‌سازی استوار پویا برای مساله مسیریابی-زمانبندی در لجستیک بشردوستانه و حل آن با استفاده از الگوریتم فراابتکاری گروه‌بندی (مطالعه موردی: زلزله تهران)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 هیات علمی/دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه تربیت مدرس

4 هیات علمی دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران

چکیده

هر ساله بحران‌های طبیعی مختلف، تعداد زیادی از افراد سراسر دنیا را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند. بعد از وقوع یک بحران، ارسال منابع امدادی از طریق لجستیک امداد سریع و کارا مهم‌ترین اقدام برای کاهش درد و رنج افراد تحت تاثیر است. سرعت و کارایی برنامه‌های امدادی به توانایی لجستیک در تهیه، دریافت، انتقال و توزیع موجودی‌ها به مناطق آسیب‌پذیر بستگی دارد. تصمیم‌گیری در زمان وقوع بحران معمولاً بر اساس تجربه صورت می‌گیرد. از اینرو، فراهم کردن یک ابزار کارآمد برای مدیریت عملیات‌های بشردوستانه مهم است. در این مقاله دوتا از اصلی‌ترین تصمیمات لجستیکی در زمان وقوع بحران، یعنی مسیریابی و زمانبندی وسایل نقلیه برای توزیع منابع به نقاط آسیب‌دیده مورد توجه قرار گرفته است. برای این منظور یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی پویا، چند کالایی، چند انبار، چند سفره تحت شرایط عدم قطعیت توسعه داده شده است که همزمان چندین ویژگی مهم مسائل دنیای واقعی را دربر می‌گیرد. برنامه‌ریزی چند دوره‌ای استفاده شده این امکان را برای برنامه‌ریزان فراهم می‌کند که در صورت هر گونه تغییر در پارامترها، برنامه‌های لجستیکی را با در نظر گرفتن وقایع جدید و اقدامات انجام شده قبلی به‌هنگام نموده و بر کارایی برنامه‌ریزی‌های انجام شده بیافزاید. در نتیجه پیچیدگی مدل بیان شده، یک الگوریتم فراابتکاری گروه‌بندی برای حل‌ مساله بیان شده و برای نخستین بار مساله از دیدگاه گروه‌بندی دیده می‌شود. برای ارزیابی درست‌نمایی و کارایی مدل‌ ارائه شده، مطالعه موردی از کلان‌شهر تهران ارائه شده است. یافته‌ها، کاربردی بودن مدل‌ بیان شده را برای حل مسائل واقعی نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 آذر 1398
  • تاریخ دریافت: 23 دی 1397
  • تاریخ بازنگری: 01 آبان 1398
  • تاریخ پذیرش: 06 آبان 1398