تحلیل عوامل روانشناختی موثر بر رفتار انتخاب افراد در پاسخ به بحران زلزله در شبکه حمل و نقل با استفاده از معادلات ساختاری (SEM)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 استادیار دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

چکیده

مطالعه رفتار انتخاب افراد در شبکه حمل و نقل در شرایط وقوع بحران زلزله، به منظور ایجاد شناخت و داشتن پیش بینی‌های لازم، ضروری است. در این پژوهش الگوی رفتار انتخاب افراد در شبکه حمل و نقل شهر قزوین، با درنظر گرفتن همزمان عوامل فیزیکی و رفتاری مورد مطالعه قرار گرفته است. در این راستا، با استفاده از پرسشگری به روش رجحان آشکار شده برای زلزله رخ داده در 29 آذر ماه سال 1396 و پرسشگری به روش رجحان بیان شده برای سناریوهای طراحی شده ، الگوی انتخاب پاسخ به بحران زلزله و همچنین شناسایی متغیرهای پنهان رفتاری مورد بررسی قرار گرفته است. داده‌های مورد نیاز پژوهش شامل متغیر‌های اجتماعی اقتصادی به عنوان متغیر‌های آشکار و ویژگی‌های شخصیتی افراد به عنوان متغیرهای پنهان می‌باشند. ویژگی‌های شخصیتی افراد با استفاده از "پرسشنامه شخصیتی 5 عاملی نئو" بررسی شده است. نتایج این مطالعه، بر اساس تحلیل آماری پرسشنامه‌ها و ساخت معادلات ساختاری به منظور بررسی اثرات متغیرهای آشکار و پنهان بر رفتار انتخاب افراد به دست آمده است. در این روش با ساخت معادلات اندازه گیری به کمک داده های حاصل از پرسشنامه نئو  به عنوان شاخص های اندازه گیری، متغیرهای پنهان شناسایی و برآورد شده اند.  نتایج معادله ساختاری نشان می‌دهد فرضیه تاثیر متغیرهای اجتماعی- اقتصادی و شاخص‌های اندازه‌گیری آن‌ها مانند سن، جنسیت و .. بر رفتار انتخاب افراد در پاسخ به بحران زلزله معنادار است. همچنین نتایج نشان می‌دهد افرادی که دارای شخصیتی با برون‌گرایی بالا (ضریب در معادله ساختاری=108/0)، بازبودن و گشودگی بالا (ضریب در معادله ساختاری=221/0)  هستند، تمایل بیشتری به تخلیه و افراد با روان‌رنجوری بالا (ضریب در معادله ساختاری=058/0)  تمایل بیشتری به رفتن به نواحی خارج از شهر در زمان وقوع زلزله دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Psychological Factors on People's Choice Behavior in Response to Earthquake Crisis in Transport Network Using Structural Equation Modeling (SEM)

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Mohajeri 1
  • Babak Mirbaha 2
1 PhD candidate/Imam Khomeini International University
2 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Engineering Faculty, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

It is necessary to study the behavior of people in the transport network in the event of an earthquake crisis in order to predict the situation. In this research, it is attempted to study the pattern of choice behavior in Qazvin transport network by considering physical and behavioral factors simultaneously. In this regard, using the revealed preference survey method for earthquake occurred on December 20, 2017 and the stated preference survey method for scenarios designed for earthquake occurrence, earthquake crisis response pattern, factors affecting traffic behavior and latent behavioral variables affecting a person's response to earthquake crisis have been investigated under 6 earthquake scenarios at the desired times and intensities. The required data for the study include socioeconomic variables and characteristics of daily trips as observed variables and personality traits as latent variables. Individuals' personality characteristics were assessed using the “NEO-FFI Personality Inventory”. The results of this study, based on the statistical analysis of filled questionnaires were obtained by 546 people living in Qazvin and constructing structural equations in order to investigate the effects of observed and latent variables on individuals' choice behavior. In this method, latent variables have been identified and estimated by measurement equations with the help of data obtained from the neo questionnaire as measurement indicators. The results of the structural equation show that the hypothesis of the impact of socioeconomic variables and their measurement indices such as age, gender and …on the behavior of people selection in response to earthquake crisis is significant. Also, the results show that people with high extroversion factor (coefficient in SEM model= 0.108) and high openness factor (coefficient in SEM model= 0.221), are more likely to evacuate. People with high neuroticism factor (coefficient in SEM model= 0.058), are more likely to move out of town at the time of the earthquake.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake Crisis
  • Transportation network
  • Latent variables
  • Choice Behavior
  • Structural Equation Models
ابلقی، ع.، (1384) "یادداشت سردبیر" مجله هفت شهر، سازمان عمران و بهسازی شهری، شماره 18 و 19، ص.2.
 
قاسمی، و. (1397) "مدل سازی معادلات ساختاری در پژوهش‌های اجتماعی با کاربرد Amos "Graphics ، انتشارات جامعه شناسان.
 
مهدی زاده، میلاد. فلاح زواره، محسن. (1399) "تحلیلی بر جهت‌گیری سیاست‌ها در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ و نقل پایدار: بکارگیری مدل‌سازی معادلات ساختاری "(SEM) ، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 44.
 
Aksu, D.T. and Ozdamar, L. (2014) "A mathematical model for post-disaster road restoration: Enabling accessibility and evacuation". Transportation research part E: logistics and transportation review, Vol. 61, pp.56-67.
 
Bollen, K. A. (2014) "Structural equations with latent variables", Vol. 210, John Wiley & Sons.
 
Bu, F. and Xie, Q. (2010) "Research on Emergency Evacuation Traffic Trip Generation Forecasting Based on Logistic Regression", In 2010 IEEE International Conference on Emergency Management and Management Sciences, pp. 504-507.
 
Cochran, G. (1963) "Sampling Techniques", 2nd Ed., NewYork: John Wiley and Sons, Inc.
 
Comijany, N.A., Fard, A.A. and Pourkermani, M. (2013) "An Overview of Seismic Hazard of Qazvin City and Comparison with Iranian Code of Practice for Resistant Design of Buildings". Journal of sciences (Islamic Azad University), 23, No. 89.
                                
Eiser, J. R., Bostrom, A., Burton, I., Johnston, D. M., McClure, J., Paton, D. & White, M. P. (2012) "Risk interpretation and action: A conceptual framework for responses to natural hazards". International Journal of Disaster Risk Reduction, Vol.1, pp.5-16.
 
Hair, J.F.J., Black, W.C., Babin, B.J. and Anderson, R.E. (2010) "Multivariate Data Analysis Seventh Edition Prentice Hall".
 
Horikiri, M., Odani, M., (2000) "Analysis of Residents' Evacuation Behavior after the Great Hanshin-Awaji Earthquake in JAPAN", Infrastructure Planning Review, Vol.17, pp.819-826.
 
Lim, M.B.B., Lim Jr, H.R. and Piantanakulchai, M. (2019) "Flood evacuation decision modeling for high risk urban area in the Philippines". Asia Pacific Management Review, Vol. 24, No. 2, pp.106-113.
Liu, S. (2011) "Analysis and Evaluation of Household Pick-up and Gathering Behavior in No-Notice Evacuations", PhD thesis, Virginia Polytechnic Institute and State University, Civil and Environmental Engineering.
 
McCrae, R. R. (2002) "Cross-Cultural Research on the Five-Factor Model of Personality". Online readings in psychology and culture, Vol. 4, No. 4, pp.1-12.
 
Phiophuead, T. and Kunsuwan, N. (2019) "Logistic Regression Analysis of Factors Affecting Travel Mode Choice for Disaster Evacuation. Engineering Journal", Vol. 23 No. 6, pp.399-417.
 
Rouw, R. and Scholte, H. S. (2017) "Personality and cognitive profiles of a general synesthetic trait". Neuropsychologia, Vol. 88, pp. 35-48.
 
Shapira, S., Aharonson-Daniel, L. and Bar-Dayan, Y. (2018) "Anticipated behavioral response patterns to an earthquake: The role of personal and household characteristics, risk perception, previous experience and preparedness". International journal of disaster risk reduction, 31, pp.1-8.
 
Tanaka, S., Kuwahara, M., Yoshii, T., Horiguchi, R., & Akahane, H (2001) "Estimation of travel demand and network simulators to evaluate traffic management schemes in disaster". AVENUE (an Advanced & Visual Evaluator for road Networks in Urban arEas), pp.1-16.
 
Walton, D., & Lamb, S. (2009) "An experimental investigation of post-earthquake travel behaviours: the effects of severity and initial location". International Journal of Emergency Management, Vol. 6, No. 1, pp.14-32.
 
Yang, H., Morgul, E. F., Ozbay, K., & Xie, K. (2016) "Modeling evacuation behavior under hurricane conditions". Transportation research record, vol. 2599, No. 1, pp. 63-69.