پژوهشگاه حمل و نقل طراحان پارسه فصلنامه مهندسی حمل و نقل 2008-6598 مقالات آماده انتشار 2026 05 23 Comparative Analysis of Nowruz and Non-Nowruz Traffic Accidents Based on Vulnerable Road Users and Crash Locations Among Provinces of Iran تحلیل مقایسه ای تصادفات در ایام نوروز و غیرنوروز بر مبنای کاربران آسیب پذیر راه و محل تصادف آن ها در استان های ایران 244128 10.22119/jte.2026.526112.2739 FA علی توکلی کاشانی دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشکده عمران حمزه منصوری کارگر دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران مرضیه رخشانی مقدم کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 06 02 Road traffic accidents are a major public health issue in Iran, causing considerable fatalities and socio-economic losses annually. Given travel pattern changes during special periods such as Nowruz (Persian New Year), this study analyzes differences in traffic accidents during Nowruz and non-Nowruz periods across all Iranian provinces, using seven years of data (2016-2023). It examines variations in the share of urban and rural crashes and identifies key patterns involving vulnerable road users, particularly pedestrians and motorcyclists. Results show that during Nowruz, fatal crashes on rural roads are, on average, three times more frequent than those on urban roads, a pattern that remains relatively stable in non-Nowruz periods. Furthermore, the pattern of crash fatality locations is nearly similar in both time periods, in which while most deaths occur at the scene of crashes in rural areas, most victims are more likely to die after being transported to the hospital in urban areas. While the percentage of rural accidents increases during the Nowrouz, the rate of urban accidents is higher in some provinces. Additionally, pedestrian crashes in certain provinces, particularly in Alborz and Kermanshah, account for a significant proportion of accidents. While motorcycle crashes are more prevalent during the non-Nowruz period, provinces such as Qom and Tehran have high rates of these crashes. This research indicates that different provinces have unique characteristics in terms of accident occurrences, highlighting the need for informing appropriate strategies to the specific conditions of each province and road type, especially during both regular and holiday periods. تصادفات ترافیکی از چالش‌های جدی سلامت عمومی در ایران محسوب می‌شوند و سالانه تلفات جانی و خسارات اقتصادی-اجتماعی قابل توجهی به همراه دارند. با توجه به تغییر الگوی تردد در ایام خاص مانند نوروز، این مطالعه به تحلیل تفاوت‌های زمانی و توزیع تصادفات در نوروز و غیرنوروز طی بازه زمانی 1395 تا 1402 در سطح استان‌های کشور می‌پردازد. در این پژوهش، سهم نسبی تصادفات فوتی، توزیع درون‌شهری و برون‌شهری، و الگوهای مربوط به تصادفات عابرپیاده و موتورسیکلت بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در ایام نوروز، سهم تصادفات فوتی در راه‌های برون‌شهری به طور میانگین سه برابر راه‌های درون‌شهری است؛ در حالی که در ایام غیرنوروز، این نسبت تقریباً پایدار است. همچنین، الگوی محل فوت در نوروز و غیرنوروز مشابه است به طوری که در تصادفات برون‌شهری فوت اغلب در محل حادثه، و درون‌شهری معمولاً پس از انتقال به بیمارستان رخ می‌دهد. در ایام نوروز، سهم تصادفات برون‌شهری افزایش و سهم تصادفات در برخی دیگر، تصادفات درون‌شهری غالب بوده است. همچنین، استان‌هایی مانند البرز و کرمانشاه سهم بالایی از تصادفات عابرپیاده هستند و تصادفات موتورسیکلت عمدتاً در ایام غیرنوروز و در استان‌هایی مانند تهران و قم رخ داده‌اند. این نتایج نشان می‌دهد که هر استان با توجه به ویژگی‌های جمعیتی و زیرساختی خود، الگوی متفاوتی از تصادفات دارد که مستلزم سیاست‌گذاری متناسب با شرایط مکانی و زمانی به‌ویژه در تعطیلات است.