مساله مسیریابی کمک های امدادی بشردوستانه مبتنی برقابلیت اطمینان مسیر واختلال وسیله نقلیه درشرایط عدم قطعیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، گروه‌مهندسی‌صنایع، دانشکده فنی–مهندسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد علوم وتحقیقات،تهران،ایران

2 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی – مهندسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد علوم وتحقیقات، تهران، ایران

چکیده

بلایای طبیعی همچون سیل زلزله و غیره شبکه های حمل و نقل را در معرض آسیب های جدی قرار می دهند و ارائه یک رویکرد علمی مناسب برای مدیریت لجستیک بحران، امری ضروری در جهت کاهش صدمات جانی و خسارات مالی است. در زمان بروز حوادث و بلایای طبیعی اساسی ترین نیاز حادثه دیده گان امدادرسانی به موقع است لجستیک باعث هماهنگی بیشتر برای تحویل کالاهای امدادی و افزایش سرعت تحویل و کاهش زمان پاسخ­گویی می شود. لذا در این مقاله مدل ریاضی چندهدفه، برای مساله مسیریابی وسیله نقلیه چند انباره در عملیات توزیع کالای امدادی طراحی شده است. به منظور بالا بردن انعطاف پذیری سیستم توزیع کالای امداد وسایل نقلیه متفاوت در ظرفیت، سرعت، مصرف سوخت و غیره (وسایل نقلیه ناهمگن) در نظر گرفته شده‌اند. وقتی شدت بحران بسیار زیاد باشد مدیران بحران برای انجام صحیح و سریع عملیات امداد (حتی در صورت خرابی جاده یا شرایط بد جوی) از چندین حالت امدادرسانی مثل زمینی و هوایی بطور همزمان استفاده می کنند(چند حالته). از سویی دیگر به جهت سرعت بخشیدن به عملیات امداد، نقاط حادثه دیده با استفاده از ساختار انفیس خوشه‌بندی شده و سپس نقاط خوشه ها بر اساس عوامل موثر بر قابلیت اطمینان مسیر و با استفاده از روش ماتریس پرمننت اولویت بندی شدند. بروز اختلال درشبکه حمل و نقل که منجر به کاهش سرعت تحویل کالاهای امدادی می شود، اجتناب ناپذیراست، از این رو امکان بروز خرابی وسیله نقلیه تحت سناریوهای مختلف در نظر گرفته شده است. به دلیل ماهیت غیر قطعی بحران در مدل پیشنهادی تقاضا فازی در نظر گرفته شده است سپس این مدل فازی با استفاده از روش خیمنز به مدل قطعی تبدیل شده است. در نهایت مدل ریاضی پیشنهادی با استفاده از روش محدودیت اپسیلون توسعه یافته حل و نتایج ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-علینقیان، مهدی ،وگلی، علیرضا و مخاطب رفیعی، فریماه (1393) "مسیریابی تجهیزات امدادی درشرایط بحران با رویکردپوششی وتقاضای فازی بااستفاده ازالگوریتم هیبریدی جستجوی هارمونی " نشریه تخصصی مهندسی صنایع، دوره49، شماره اول، بهاروتابستان 1394، ص 79 - 92.
-کهفی، عاطفه وتوکلی مقدم، رضا (1394) " حل مدل مسیریابی وسایل نقلیه چند انباره مبتنی برکاهش ریسک با استفاده از یک الگوریتم خفاش چند هدفه " مجله مهندسی حمل و نقل، سال ششم، شماره سوم، بهار 1394، ص 507 - 522
 -مسعودی، شقایق، جوانشیر، حسن وتوکلی مقدم، رضا (1393) "حل مدل مسیریابی وسایل نقلیه ناهمگن چند قرارگاهی با پنجره زمانی توسط الگوریتم تکاملی دیفرانسیلی چند هدفه: مطالعه موردی"، مجله مهندسی حمل و نقل، سال ششم، شماره دوم، زمستان 1393، ص. 325- 340.
-Adelzadeh M., Mahdavi Asl , V. and Koosha,  M. (2014)"A mathematical model and a solving procedure for multi-depot vehicle routing problem with fuzzy time window and heterogeneous vehicle", International Journal of Advanced Manufacturing Technologic, Vol.75, pp.793–802.
-Al Theeb, N. and Murray, C. (2017) "Vehicle routing and resource distribution in post disaster humanitarian relief operations", International Transactions in Operational Research. Vol. 24, Issue. 6, pp. 1253–1284
-Baykasoglu, A. (2012) “A review and analysis of “graph theoretical-matrix permanent” approach to decision making with example applications”, Artificial Intelligence Review, Vol. 42.No.4.pp. 573-605.
-Campos,V. , Bandeira, R. and Bandeira, A. (2012) "A method for evacuation route planning in disaster situations", Social and Behavioral Sciences, Vol.54, pp. 503 – 512.
-Cannon R. L., Dave J.V. and Bezdek J. C. (1986). Efficient implementation of the fuzzy c-means clustering algorithms. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, Vol.2. pp. 248-55.
-Chu, H. J. (2009) "The Muskingum flood routing model using a neuro-fuzzy approach", KSCE Journal of Civil Engineering, Vol. 13.No. 5. pp. 371-376.
-Esmaili, M., Amjady, N. and Shayanfar H. A.(2011) “Multi-objective congestion management by modified augmented ε-constraint method”, Applied Energy.Vol.88, No.3. pp. 755-66.
-Geetha, N. K., and Sekar, P. (2016) "Graph theory matrix approach–A review", Indian Journal of Science and Technology, Vol.9, No.16,  pp. 34-42.
-Goli, A. and Alinaghian, M. (2015) “Location and multi-depot vehicle routing for emergency vehicles using tour coverage and random sampling”, Decision Science Letters, Vol.4, pp. 579–592.
-Hamedi, M., Haghani, A. and Yang, S. (2012) “Reliable transportation of humanitarian supplies in disaster response: model and heuristic”, Procedia, Social and Behavioral Sciences, Vol. 54. pp. 1205 – 1219.
-Iida, Y. (1999) “Basic concepts and future directions of road network reliability analysis”, Journal of Advanced Transportation, Vol. 33, No.2., pp. 125-134.
-Khatibi, R., Ghorbani, M. A., Hasanpour –Kashani, M.  and Kisi, O. (2011) " Comparison of three artificial intelligence techniques for discharge routing", Journal of Hydrology, Vol. 403, Iss. 3–4, P.P 201-212
-Kisi, O. and Zounemat-Kermani, M. (2016) “Suspended sediment  modeling using neuro-fuzzy embedded fuzzy c-means clustering technique”, Water Resources Management. Vol.30., No.11. pp. 3979-94.
-Knott, R. (1987) “The logistics of bulk relief supplies disasters”, Wiley Online Library, Disasters, Vol.11, No.2, pp.113-115.
-Knott, R. (1988) “Vehicle scheduling for emergency relief management: A knowledge-based approach disasters”, Wiley Online Library, Vol. 12, No.4, pp. 285–293.
-Mamasis, K., Minis, I. and Dikas, G.(2013) “Managing vehicle breakdown incidents during urban distribution of a common product”. Journal of the Operational Research Society. Vol. 64, No.6, pp. 925-37.
-Mavrotas, G. (2009) "Effective implementation of the -constraint method in multi-objective mathematical programming problems",  Applied Mathematics and Computation, Vol.  213, pp. 455–465.
-Minis, I., Mamasis, K. and  Zeimpekis, V.(2012) ” Real-time management of vehicle breakdowns in urban freight distribution”, Journal of Heuristics, Vol.18,No.3, pp. 375-400
-Mohagar, A., Sadat Faghei, M. Moradi Moghadam, M. and Sada Ahangari, S. (20130) ”Integration of fuzzy GTMA anf logatythmic fuzy preference programming for supplier selecto”, Reprt and Opinion, Vol. 5, No. 5, pp.9-16
-Mu,Q. and Eglese, R.W. (2013) ”Disrupted capacitated vehicle routing problem with order release delay”, Annals of Operations Research. Vol.207, No.1, pp. 201-216.
-Nasiri, M. and ShisheGar, S. (2014) “Disaster relief routing by considering heterogeneous vehicles and reliability of routes using an MADM approach”, Uncertain Supply Chain Management. Vol.2, No.3,pp. 137-50.
-Rao, R.V. and Padmanabhan, K. K. (2007) “Rapid prototyping process selection using graph theory and matrix approach”, J. Mater.Process.Technol, Vol.194,No.1-3, pp. 81–88.
-Sedighi, M., Ghasemi M., Mohammadi, M. and Hassan, S. H. (2014) “A novel application of a neuro–fuzzy computational technique in modeling of thermal cracking of heavy feedstock to light olefin” , RSC Advances.Vol. 4, No. 54. pp. 28390–28399.
-Tofighi, S., Torabi , S.A. and Mansouri, S.A. (2016) “Humanitarian logistics network design under mixed uncertainty”, European Journal of Operational Research, Vol. 250, No.1, pp.239-50.
-Torabi, S. A., Baghersad M. and Meisami, A. (2013) “Emergency relief routing and temporary depots location problem considering roads restoration”, Proc. of the 24th Annual Conf.  Production and Operations Management Society, pp.1-10.
-Wang, X., Wu, X. and Hu, X. (2010) “A study of urgency vehicle routing disruption management problem“, WASE International Conference on Information Engineering (ICIE), Vol. 3. pp. 452-455.