ارزیابی رضایتمندی شهروندان از طراحی و جانمایی ایستگاه های مترو، نمونه مطالعه: ایستگاه دانشگاه علم و صنعت خط 2 مترو تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

چکیده

امروزه توسعه کمی و کیفی شبکه مترو در کلانشهرها به عنوان یکی از راهبردهای اصلی در مدیریت شهری تلقی می­شود. لیکن در کنار توسعه شبکه مترو باید به نیازمندی­ها و توقعات مردم نیز توجه داشت تا از طریق افزایش رضایتمندی مردم، سهم استفاده از شبکه مترو نسبت به خودروهای شخصی افزایش یابد. توسعه زیرساخت­ها در کنار برنامه­ریزی مناسب است که معنی پیدا خواهد کرد. عدم کیفیت مطلوب سفرها در حمل و نقل عمومی، آسایش روانی را از شهروندان سلب خواهد کرد و زمینه نارضایتی شهروندان را فراهم می­سازد که نهایتا به کاهش استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی منجر خواهد شد. بنابراین در پژوهش حاضر با روش تحلیلی- تفسیری به استخراج شاخص­های ارزیابی کیفیت و جانمایی ایستگاه­های مترو از منابع داخلی و خارجی پرداخته شده و پرسشنامه­ای بر اساس طیف لیکرت تنظیم شده است. در ادامه، 150 پرسشنامه به کمک مردم حاضر در ایستگاه مترو دانشگاه علم و صنعت تکمیل و با مدل تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون چندمتغیره خطی تحلیل شده­اند. نتایج نشان می­دهند عوامل اصلی تبیین­کننده کیفیت ایستگاههای مترو به ترتیب شامل «دسترسی»، «زیبایی­شناسی»، «تسهیلات رفاهی اولیه»، «موقعیت استقرار»، «تسهیلات رفاهی ثانویه» و «نگهداری و مراقبت» است. همچنین بر اساس نتایج تفصیلی­تر، اقدامات دارای اولویت برای افزایش رضایتمندی مردم از ایستگاه مترو دانشگاه علم و صنعت مربوط به «پارکینگ دوچرخه و موتورسیکلت»، «رنگ و تصاویر دیواری» و «دسترسی و حرکت معلولین و ناتوانان جسمی» است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-         حسینی، سیدعلی و  بهرامی، یوسف (1392) "تحلیل تاثیر سازمان فضایی شهر بر نظام حمل و نقل درون شهری"، نشریه مهندسی حمل و نقل، سال پنجم، شماره اول، ص 117-130
-         حیدری، علی­اکبر و زعیمی، نسرین (1396) "اولویت­بندی شاخص­های تاثیرگذار در اجتماع­پذیری ایستگاه­های مترو"، نشریه مطالعات محیطی هفت حصار، شماره 19، ص. 63-74
-         رفیعیان، مجتبی، عسگری، حدیثه و صدیقی، اسفندیار (1389) " کاربرد رویکرد توسعه حمل و نقل محور در برنامه­ریزی کاربری زمین­های شهری"، نشریه برنامه­ریزی و آمایش فضا، شماره 3، ص. 295-312
-         شهابیان، پویان و اسدی، ریحانه (1395) "میزان تحقق اصول عملکردی توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی"، نشریه آمایش محیط، شماره 36، ص. 133-156
-         عباس­زادگان، مصطفی، رضازاده، راضیه، محمدی، مریم و علی­پور، سجاد (1389) "ارائه مدلی پیش­بینی کننده از میزان رضایت از سفر با مترو"، نشریه هویت شهر، شماره 6، ص. 75-86
-         مردمی، کریم و قمری، حسام (1391) "سنجش اولویت عوامل تاثیرگذار در معماری ایستگاه­های مترو بر رضایتمندی کاربران"، نشریه مدیریت شهری، شماره 30، ص. 39-52
-              Allard, R. and Moura, F. (2018) “Effect of transport transfer quality on intercity passenger mode choice”, Transportation Research Part A, Vol. 109, pp. 89-107
-              Carmona, M., Heath, T., Oc, T. and Tiesdell, S. (2003) “Public places, urban spaces”, London: Architectural Press
-              Calthorpe, P. (1993) “The next American metropolis: Ecology, community and the american dream”,  USA: Princeton Architectural Press.
-              Durmisevic, S. and Sariyildiz, S. (2001) “A systematic quality assessment of underground space-public transport stations”, Cities, Vol. 18, pp. 13-23
-              Fernanda, B. (2012) “A proposal of indicators for evaluation of the urban space for pedestrian and cyclists in access to mass transit station”,15th. meeting EURO Working Group on Transportation, Social and Behavioral Sciences Vol. 54, pp. 44-62
-              Hernandez, S., Monzon, A. and Ona, R. (2015) “ Urban transport interchanges: A methodology for evaloating perceived quality”, Transportation Research Part A, Vol. 1, pp. 1-13
-              Kandee, S. (2004) “Intermodal concept in railway station design”, Bangkok University Knowledge Center”, Academic Review Journal, Vol. 3
-              Lai, W. and Chen, C. (2011) “Behavioral intentions of public transit passengers- the roles of service quality, perceived value, satisfaction and involvement”, Transport Policy, Vol. 18, pp. 318-325
-              Marinov, M., Agajere, O., Bigotte, M., Proietti, D. and Gerenska, I. (2014) “Customer satisfaction factors for light rail: What can we learn from successful case?, Transport Problems, Vol. 9, pp. 45-59
-              Monteiro, F. and Campos, V. (2012)  “A proposal of indicators for evaloation of the urban space for pedestrians and cyclists in access to mass transit station”, Procedia- Social and Behavioral Sciences, Vol. 54, pp. 637-645
-              Pace, L., Fischer, S. and Nichol, A. (2007) “Transit oriented development and rail station planning guidelines”, Adams County Department
-              Peek, G. J. and Erik, L. (2006) “A multi-disciplinary approach of railway station development”,  The Architecture Annual: Delft University Of Technology, Amsterdam, pp.125-143
-              Ross, J. (2000) “Railway stations, planning, design and management”, London: Architectural Press.
-              Saygaonkar, P., Swami, M. and Parida, M. (2016) “Station area design approach for enhancing multimodal urban transport system”, New Delhi, Transportation Research Procedia, Vol. 17, pp. 16-31
-              Shirane, T., Nakamura, K., Masuda, N. and Kasuya, T. (2016) “Study of development of urban environments, mainly in the vicinity of underground stations”, Procedia Engineering, Vol. 165, pp. 326-333