ساخت و پرداخت مدل‌های لوجیت دوگانه تغییر مسیر رانندگان در سفرهای دانشگاهی، به تفکیک هدف سفر: مطالعۀ موردی شهر تهران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

چکیده

یکی از مهم ترین مباحث در برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل، بررسی رفتار سفر در سطح غیر همفزون است. بررسی رفتار انتخاب-تغییر مسیر رانندگان یکی از مباحث تحلیل رفتار سفر است که کاربردهای مهمی در تخصیص ترافیک، سیستم‌های هدایت مسیر، طراحی سیستم‌های اطلاع‌رسانی مسافر و شبکه دارد. در این مقاله، عوامل اصلی موثر بر تغییر مسیر رانندگان در سفرهای دانشگاهی در شهر تهران به تفکیک هدف سفر (کاری، تحصیلی) بررسی شده ‌اند. داده‌های مورد استفاده در این پژوهش، 528 پرسشنامۀ جمع‌آوری شده از اعضای هیئت‌علمی، کارمندان و دانشجویان 9 دانشگاه-دانشکده در تهران است که از خودروی شخصی به منظور سفر به دانشگاه استفاده می‌کنند. به این منظور مدل‌های لوجیت دوگانۀ تغییر مسیر رانندگان با هدف سفر تحصیلی (دانشجویان) و هدف سفر کاری (اعضای هیئت‌علمی و کارمندان) پرداخت شدند. نتایج مدل پیشنهادی نشان می‌دهد که در مدل با هدف سفر تحصیلی، میزان تمایل به تغییر مسیر با افزایش سن افزایش یافته و سه متغیر NAR (تعداد مسیر جایگزین مسیر همیشگی)، NDH (تعداد ساعت رانندگی در روز) و NSI (تعداد تقاطعها چراغدار در مسیر)، نسبت به سایر متغیرهای بکاررفته در مدل، از نظر اهمیت آماری، معناداری بیشتری دارند. در مدل با هدف سفر کاری، مردان تمایل بیشتری به تغییر مسیر نسبت به بانوان دارند و در ضمن متغیر RS (ایمنی مسیر) با علامت منفی معنادار شده است و بیانگر این مطلب است که با افزایش ایمنی یعنی با کاهش امکان برخوردها و تصادفات، تمایل به تغییر مسیر کمتر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


-  بهبهانی، حمید و حقیقی، فرشیدرضا (1389) "متدولوژی و ارزیابی کاربرد مدل‌های لاجیت در انتخاب مسیر رانندگان"، فصلنامه مهندسی حمل‌‌و‌نقل، سال اول، شمارۀ 3، بهار 1389، ص. 41-54
- Ben-Elia, E., Shiftan, Y.  (2010)  ”Which road do I take? A learning-based model of route choice behavior with real-time information”, Transportation Research Part A, Vol. 44, pp. 249-264.
- Chatterjee, K., Hounsell, N. B., Firmin, P. E. and Bonsall, P. W. (2002) "Driver response to variable message sign information in London", Transportation Research Part C, Vol. 10, pp. 149-169.
- Chen, T. Y., Chang, H. L., and Tzeng, G. H. (2001) "Using a weight-assessing model to identify route choice criteria and information effects", Transportation Research Part A, Vol. 35, pp. 197-224.
- Cho, H. J. and Kim, K. (2007) "Applying stated preference methods to investigate effects of traffic information on route choice",  In 1st International Conference on Advances in Hybrid Information Technology, Jeju Island, South Korea, November 9-11.
- Cochran, W. (1977) "Sampling techniques", 3rd edition. New York: John Wiley & Sons.
- Gan, H. C. (2011) "Drivers’ route choice response to surface street variable message sign displaying travel time of both urban freeway and local street", In 90th Annual Meeting of the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 23-27.
- Jou, R. C. (2001) "Modeling the impact of pretrip information on commuter departure time and route choice",  Transportation Research Part B, Vol. 35, pp. 887-902.
- Jou, R. C., Lam, S.H, Liu, Y.H. and Chen, K. H. (2005) "Route switching behavior on freeways with the provision of different types of real-time traffic information", Transportation Research Part A, Vol. 39, pp. 445-461.
- Khattak, A., Schofer, J. and Koppelman, F. (1993) "Commuters’ en-route diversion and return decisions: Analysis and implications for advanced traveler information systems", Transportation Research Part A, Vol. 24, pp. 101-111.
- Khattak, A., Schofer, J. and Koppelman, F. (1995) "Effect of traffic information on commuters’ propensity to change route and departure time", Journal of Advanced Transportation, Vol. 29, No. 2, pp. 193-212.
- Khattak, A., Polydoropoulou, A. and Ben-Akiva, M. (1996) "Modeling revealed and stated pretrip travel response to advanced traveler information systems", Transportation Research Record 1537, Transportation Research Board, Washington D.C. pp. 46-54.
- Kim, K. and Vandebona, U. (2002) "Understanding route change behavior: A commuter survey in South Korea", In 81st Annual Meeting of the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 13-17.
- Mahmassani, H. S., Huynh, N. and Srinivasan, K. (2000) "Trip-maker choice behavior for shopping trips under real-time information: Model formulation and results of stated-preferences internet-based interactive experiments", In 80th Annual Meeting of the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 9-13.
- McFadden, D. (1981) "Econometric models of probabilistic choice, Structural Analysis of Discrete Data with Econometric Applications." MIT Press, Cambridge, MA.
- Pal, A. (2004) "Modeling of commuters’ route choice behavior", Master’s thesis, University of Toledo, Ohio, USA.
- Papinski, D., Scott, D. M. and Doherty, S. T. (2009) "Exploring the route choice decision-making process: A comparison of planned and observed routes obtained using person-based GPS", Transportation Research Part F, Vol. 12, pp. 347-358.
- Schlaich, J. (2010)  “Analyses of route choice behavior using mobile phone trajectories”, In 89th Annual Meeting of the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 10-14.
- Spissu, E., Meloni, I. and Sanjust, B. (2011) "A behavioral analysis of daily route choice using GPS-based data", In 90th Annual Meeting of the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 23-27.
- Van Berkum, E. C. and Van Der Mede, P. H. J. (1993) "The impact of traffic information", Ph.D. thesis, Universiteitsdrukkerij, Delft, The Netherlands.
- Xu, C., Wang, W., Li, Z. and Yang, C. (2010) "Comparative study on drivers’ route choice response to travel information at different departure times", In 2nd International Asia Conference on Informatics in Control, Automation and Robotics, Wuhan, China, March 6-7.
- Zhang, L. (2011) "The behavioral foundation of route choice and traffic assignment", In 90th Annual Meetingof the Transportation Research Board: Compendium of Papers CD-Rom, Washington DC, January 23-27.