تعیین عوارض بهینه مالکیت و عوارض استفاده از خودرو با رویکرد کمینه کردن هزینه‌های بیرونی: مطالعه موردی شهر تهران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

چکیده

رشد بی‌رویه وسایل نقلیه در چند سال اخیر باعث افزایش هزینه‌های بیرونی حمل و نقل در معابر شهری شده است. تعیین ساختار بهینه عوارض خودرو یکی از راه‌های افزایش رفاه اجتماعی و کنترل هزینه‌های بیرونی حمل و نقل است. هدف این تحقیق، تعیین بهینه عوارض مالکیت و عوارض استفاده از خودرو به نحوی است که هزینه‌های بیرونی خودروها در معابر شهری کمینه شود. هزینه بیرونی درنظر گرفته شده در این تحقیق، آلودگی هوا شامل آلاینده‌های مختلف بوده و توابع مورد استفاده در مدل بهینه‌سازی تابع انتخاب گسسته لوجیت و تابع برآورد مسافت طی شده خودرو است. داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مراجعه به منابع کتابخآنهای و سازمآنهای مختلف حاصل شده است. براساس نتایج به دست آمده، عوارض مالکیت و استفاده از خودرو گروه‌های مختلف خودرو براساس حجم موتور، سن خودرو و توع سوخت تعیین شده است. به عنوان مثال، متوسط عوارض مالکیت خودرو خودروهای با حجم کمتر از 1400 سی‌سی با سوخت بنزینی و سن کمتر از پنج سال 66000 تومان است، در حالی که متوسط عوارض اخذ شده برای این گروه از خودروها در حال حاضر 200000 هزار ریال است.
همچنین مشخص شد تغییر عوارض مالکیت خودرو بر روی میزان آلایندگی چندان اثرگذار نیست، در حالی که تغییر هزینه متغیر خودرو، میزان آلایندگی را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


- خاکساری، علی،. موسوی، میرحسین، محمودزاده، محمود و رضایی، عبدالرضا(1389) "برآورد قیمت سایه ای آلاینده های زیست محیطی ناشی از مصرف سوخت­های فسیلی در بخش حمل و نقل"، همایش ابعاد اقتصادی اقتصاد حمل و نقل شهری.
- خداپناه، مسعود. (1389) "پیامدهای حمل و نقل با خودروی شخصی در شهر تهران و هزینه های اجتماعی آن"، پایان نامه دکترای دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی.
- سازمان بهینه سازی مصرف سوخت (1380) "طرح مطالعاتی تعویض خودروهای فرسوده، گزارش دوم راهکارهای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده (سواری) و فرایند بازیابی"، تهران: سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور
- شهامت، جعفر، زیاری، حسن، و احمدی­نژاد، محمود (1384) "مدیریت تقاضا در حمل و نقل شهری دوازدهمین کنفرانس سراسری دانشجویان مهندسی عمران.
- عباس زاده، عبدالرضاء. (1390). تعرفه عوارض بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداریها، معاونت آموزشی پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، انتشارات امید مهر، چاپ دوم.
مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران (1391) "مطالعه و تعیین نظام محاسبه تعرفه بهینه و متناسب عوارض مالکیت خودرو در تهران بزرگ". تهران: مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. (1388). نتایج بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران.
والی­زاده معجزی، فرناز و حسامی، زهره (1387) "تاثیر حذف یارانه انرژی در بخش حمل و نقل بر کاهش انتشار آلاینده­های منواکسید کربن و ذرات معلق در کشور ایران"، هشتمین کنفرانس ترافیک و حمل و نقل.
- Ben-Akiva, M. and Lerman, S. (1985) Discrete choice analysis: theory and application to travel demand, MIT press.
 
- De Borger, B., Ochelen, S. Proost, S. and Swysen, D. (1997) "Alternative transport pricing and regulation policies: a welfare analysis for Belgium in 2005", Transportation Research, Part D: Transport and Environment, Vol. 2, No. 3, pp. 177-198.
 
- De Borger, B. (2001) "Discrete choice models and optimal two-part tariffs in the presence of externalities: optimal taxation of cars", Regional Science and Urban Economics,No 31, pp. 471–504
 
- De Borger, B. and Mayeres, I. (2007) "Optimal taxation of car ownership, car use and public transport: Insights derived from a discrete choice numerical optimization model", European Economic Review, Vol. 51, No. 5, pp. 1177-1204.
 
- De Jong, G. C. (1990) "An indirect utility model of car ownership and private car use." European Economic Review Vol. 34, No.5, pp. 971-985.
 
- Giblin, S., and McNabola, A. (2009) "Modelling the impacts of a carbon emission-differentiated vehicle tax system on CO2 emissions intensity from new vehicle purchases in Ireland", Energy Policy, No. 37, pp. 1404-1411.
 
- KumarSen, A., Tiwari, G. and Upadhyay, V. (2010) "Estimating marginal external costs of transport in Delhi", Transport Policy, No. 17, pp. 27-37.
 
- Muthukrishnan, S. (2010) "Vehicle ownership and usage charges", Transport Policy, Vol. 17, No.6, pp. 398-408.
 
- Parry, I. W. H., and Timilsina, G. R. (2010) "How should passenger travel in Mexico City be priced?", Journal of Urban Economics, Vol. 68, No. 2, pp. 167-182.
 
- Parry, I. W. H. (2012) " Reforming the tax system to promote environmental objectives: An application to Mauritius", Ecological Economics, No 77, pp. 103-112.
- Romilly, P. (2004). "Welfare evaluation with a road capacity constraint", Transportation Research Part A: Policy and Practice,Vol. 38, No. 4, pp. 287-303.
 
- Santos, G., Behrendt, H. Maconi, L. Shirvani, T. and Teytelboym, A. (2010) " Externalities and economic policies in road transport", Research in Transportation Economics, No. 28, pp. 2-45.http://statistics.tehran.ir/.