مدلسازی الگوی زنجیره سفر شهری (نمونه موردی: تورهای سه سفره شهروندان قزوینی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 تربیت مدرس

چکیده

تصمیم در مورد سیاست‏های مدیریتی مانند طرح ممنوعیت تردد خودروها به محدوده یا در روز خاص، اخذ هزینه پارک و ایجاد امکان ساعات کاری متغیر نیازمند مطالعات رفتاری و حساس به این نوع سیاست‏هاست که رویکرد فعالیت- مبنا با در نظر گرفتن زمان و مکان فعالیت‏های افراد و چگونگی برنامه‏ریزی آن تلاش دارد ابزاری مناسب در این راستا را ایجاد نماید. برنامه‏ریزی‏ زنجیره سفر‏ به گونه‏ای که افراد (به خصوص در کلانشهرها) سفرهای خود را به دنبال هم و بدون نیاز به بازگشت به خانه انجام دهند، تلاشی برای صرفه‏جویی در وقت و هزینه است که این مقاله به مدل‏سازی ریاضی تصمیم مربوطه می‏پردازد. مدل‏سازی انتخاب الگوی زنجیره سفر و تفسیر متغیرهای مربوطه هدف اصلی مقاله جاری است که جهت پیاده‏سازی تجربی و کمی مدل مربوطه از داده‏های حاصل از پرسشگری نمونه‏ای از ساکنین شهر قزوین (شامل مشخصات فردی و خانوادگی)، ویژگی‏های شبکه‏ی حمل‏و نقل و ویژگی‏های محل‏های مستعد برای انجام فعالیت استفاده می‏شود. انتخاب الگوی زنجیره سفر افراد به تفکیک هدف سفر و با استفاده از مدل لوجیت چندگانه صورت می‏گیرد و عوامل مؤثر بر انتخاب انواع مختلف الگوی زنجیره سفر در تور سه سفره مورد بررسی قرار می‏گیرد. نتایج نشان می‏دهد که متوسط زمان سفر، سن مسافر، جنسیت، در اختیارداشتن خودرو، پیاده رفتن ، نرخ تجاری محل زندگی فرد، شغل و سرانه مالکیت خودرو در ناحیه مبدا از عوامل موثر بر انتخاب انواع مختلف الگوی زنجیره سفر است. چنین مدل و تحلیل‏هایی می‎‏تواند مدیران و سیاست‏گذاران حمل‏ونقل شهری را در تصمیم سیاست‏های مدیریتی مختلف جهت بهبود وضعیت ترافیکی با فراهم‏سازی اطلاعات مفید و لازم یاری نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- رصافی، امیر عباس و لطیفی، لیلا (1390) "تحلیل تقاضای سفر شهری به روش فعالیت-مبنا: نمونه موردی منطقه سه شهرداری تهران"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال سوم، شماره دوم. ص. 101-115.
- ناحیه بندی مطالعات جامع حمل و نقل و ترافیک ،"گزارش طرح جامع حمل ونقل و ترافیک شهر قزوین"، شهرداری قزوین (1389).
- Arentze, T.A. and Timmermans, H. J. P. (2004) "A learning-based transportation oriented simulation system", Transportation Research Part B, 38, pp. 613- 633.
- Bhat, C. R. (1997) "Recent methodological advances relevant to activity and travel behavior analysis", IATBR Conference, Austin, Texas, USA.
- Bowman, J. L. (1995) "Activity based Travel Demand Model System with Daily Activity Schedules", M.Sc. Thesis, Massachusetts Institute of Technology, USA.
- Bowman, J. L. (1998) "The day activity schedule approach to travel demand analysis", Ph. D. thesis, Massachusetts Institute of Technology, USA.
- Bowman, J. L. and Ben-Akiva, M. (1999) "The day activity schedule approach to travel demand analysis", 78th Annual Transportation Research Board Meeting, Washington D.C., USA.
- Bowman, J. L. and Bradley, M. A. (2008) "Activitybased models: approaches used to achieve integration among trips and tours throughout the day", European Transport Conference, Leeuwenhorst, The Netherlands.
- Clarke, P., Davidson, P. and Thomas, A. (2008) "Migrating four-step models to an activity based modeling framework in practice", European Transport Conference, Leiden.
- Hensher, D. A., Rose, J. M. and Greene, W. H.  (2005) "Applied choice analysis: A primer", Cambridge University Press, New York.
- Ho, C. Q. and Mulley, C. (2013) "Multiple purposes at single destination: A key to a better understanding of the relationship between tour complexity and mode choice", Transportation Research Part A, 49, pp. 206- 219.
- Kim, H., Kim, C., Park, D. and Kim, Y. (2011) "A tour-based approach to destination choice modeling incorporating agglomeration and competition effects", Proceedings of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, 8, pp. 101- 112.
- Ortuzar, J. D. and Willumsen, L. G. (2011) "Modeling transport", Fourth edition, John Wiley & Sons, United Kingdom.
- Sener, I. N., Pendyala, R. M. and Bhat, C. R. (2011) "Accommodating spatial correlation across choice alternatives in discrete choice models: an application to modeling residential location choice behavior", Journal of Transport Geography 19, pp. 294- 303.
- Sivakumar, A. and Pinjari, A. (2012) "Recent advances in activity and travel pattern modelling, Transportation", 39, pp. 749- 754.
- Train, K.T. (2009) "Discrete choice methods with simulation", Second Edition, Cambridge University Press, New York.
- Waddell, P. (2002) “UrbanSim: Modeling urban development for land use", Transportation and Environmental Planning, Journal of the American Planning Association, 68, pp. 297- 314.
- Waddell, P., Borning, A., Noth, M., Freier, N., Becke, M. and Ulfarsson, G. (2003) “UrbanSim: A simulation system for land use and transportation", Networks and Spatial Economics, 3, pp. 43- 67.
- Zhaoming, C. H. U., Chen, H. and Cheng, L. (2012) "A review of activity based travel demand modeling", ASCE, pp. 48- 59.